Đá phong cách Japandi & Wabi-sabi: vẻ đẹp tĩnh lặng

Bạn mê cái cảm giác nhà tĩnh, ít đồ, nhìn vào thấy nhẹ người, nhưng cứ làm theo ảnh trên mạng lại ra một không gian lạnh tanh như phòng chờ bệnh viện? Vấn đề thường không nằm ở việc bạn bày ít hay nhiều đồ, mà ở chất liệu phủ lên các bề mặt lớn. Đá phong cách Japandi và tinh thần Wabi-sabi không đuổi theo sự bóng bẩy hoàn hảo; nó đi tìm cái đẹp trầm, ấm, có chiều sâu mà mắt nhìn lâu không chán.

Bài này nói thẳng cho cả gia chủ lẫn KTS: chọn loại đá nào, bề mặt ra sao, phối với gỗ và ánh sáng thế nào để ra đúng cái tĩnh lặng đó mà vẫn dùng được hằng ngày, chứ không phải đẹp để ngắm rồi sợ làm bẩn.

Japandi và Wabi-sabi thực ra muốn gì ở đá

Japandi là chỗ gặp nhau giữa sự tối giản ấm áp của Bắc Âu và tinh thần thiền của Nhật. Wabi-sabi thì đi xa hơn một bước: nó trân trọng cái không hoàn hảo, cái cũ đi theo thời gian, vết xước nhỏ, màu phai tự nhiên. Gộp lại, cả hai đều ghét bề mặt giả tạo và thích vật liệu thật, có vân, có lỗ, có dấu vết của chính nó.

Vì thế đá tự nhiên rất hợp gu này. Mỗi tấm đá là một bản vân khác nhau, không cái nào giống cái nào, và đó chính là điều Wabi-sabi muốn. Bí quyết không phải chọn loại đá đắt nhất, mà chọn loại có màu trầm, vân nhẹ, và xử lý bề mặt sao cho nó im lặng thay vì hét lên.

Chọn loại đá phong cách Japandi: trầm, ấm, vân nhẹ

Bảng màu Japandi quanh quẩn ở tông trung tính ấm: kem, be, xám khói, nâu đất, đen mờ. Vân càng nhẹ nhàng, càng hợp. Dưới đây là vài nhóm đá đáng cân nhắc.

Travertine và limestone cho cái ấm mộc

Đây là hai ứng viên sáng giá nhất cho tinh thần Wabi-sabi. Travertine là đá trầm tích tông kem be ấm, có những lỗ rỗ tự nhiên rất đặc trưng. Bạn có thể trám lại cho phẳng, hoặc để mộc một phần cho thấy rõ chất đá, càng để mộc càng đậm chất thô vụng có chủ ý. Limestone thì tông trầm đồng nhất, ít vân, ấm và yên. Cả hai hợp ốp tường, lát sàn, làm mặt tiền. Một lưu ý thật: cả hai đều gốc canxi nên nhạy axit và hơi xốp, cần trám và chống thấm tử tế, đổ chanh hay giấm thì lau ngay. Nếu muốn hiểu kỹ loại đá này, xem bài travertine là đá gì.

Marble vân mây mềm, dùng đúng chỗ

Marble là đá biến chất, vân mây mềm, nhìn lâu rất đã mắt. Cho Japandi, nên ưu tiên các loại vân thưa, nền trắng đục hoặc xám nhạt thay vì vân vàng rực rối mắt. Marble gốc canxi nên mềm hơn và nhạy axit hơn granite, vì vậy nó hợp nhất ở ốp tường, sảnh, mặt bàn trang trí, lavabo. Làm mặt bếp vẫn được, nhưng phải xác định trước là chăm hơn một chút. Muốn bề mặt im hơn, đừng để bóng lộn mà chọn hoàn thiện mờ.

Đen mờ làm điểm neo

Một mảng đen mờ đặt đúng chỗ giúp cả không gian tĩnh lại và có trọng tâm. Basalt là đá núi lửa xám đen, cứng, bền cả ngoài trời. Soapstone thì mềm tay, ấm, chịu nhiệt và kháng hóa chất tốt, hợp mặt bếp hoặc bàn làm việc. Nếu cần một mặt đá đen thật bền và ít phải lo, Absolute Black thuộc nhóm granite rất cứng, chống xước và chịu nhiệt tốt.

Bề mặt quan trọng hơn bạn nghĩ: chọn mờ, không chọn bóng

Đây là chỗ nhiều người làm hỏng phong cách mà không hiểu vì sao. Cùng một viên đá, để bóng (polished) sẽ phản chiếu, lộ vân rõ nhất, trông lấp lánh và hơi sang kiểu khách sạn. Đó không phải tinh thần Japandi.

Bề mặt mờ (honed) mới là bạn của phong cách này. Nó lì, không phản chiếu, đỡ lộ xước, và cho cảm giác trầm tĩnh đúng điệu. Lát sàn hay bậc cũng đỡ trơn hơn. Da beo (leather) sần nhẹ thì ấm tay, đỡ để lại dấu vân tay, thêm chất mộc. Nếu thích bề mặt có chiều sâu hơn nữa, nhóm bề mặt 3D đục sọc như TEXTURE+ cho mảng tường một lớp bóng đổ tự thân, rất hợp khi ánh sáng đi ngang.

Phối đá với gỗ, ánh sáng và sự trống

Đá trong Japandi không đứng một mình. Nó cần gỗ tông sáng ấm bên cạnh để cân lại cái lạnh của khoáng chất, cần ánh sáng tự nhiên hắt vào để vân và bề mặt sống dậy, và cần khoảng trống xung quanh để mắt được nghỉ. Một bức tường travertine mờ, một mặt bàn gỗ sồi, vài món gốm, thế là đủ.

Riêng onyx là một ngoại lệ thú vị. Nó bán trong và xuyên sáng khi gắn đèn phía sau, nên thay vì dùng đại trà, hãy dùng tiết chế: một vách xuyên sáng nhỏ sau quầy bar hay đầu giường, để nó phát ra thứ ánh sáng dịu như đèn lồng giấy. Onyx mềm và nhạy nên chỉ dùng cho trang trí, vách, quầy, đừng đem làm mặt bếp. Xem thêm cách làm vách xuyên sáng để hình dung.

Một mẹo nhỏ mà KTS hay dùng: lấy mẫu đá thật đặt cạnh mẫu gỗ và sơn tường dưới ánh sáng phòng của bạn trước khi chốt. Màu đá trên màn hình và màu đá trong nhà bạn là hai câu chuyện khác nhau.

Câu hỏi thường gặp

Đá phong cách Japandi có đắt không?

Giá phụ thuộc loại đá, độ hiếm của vân, kích thước tấm, độ dày, cách hoàn thiện bề mặt và khối lượng thi công, nên không có một con số chung. Tin tốt là phong cách này chuộng tông trầm vân nhẹ, vốn không phải lúc nào cũng là loại đắt nhất. Cứ liên hệ để được báo giá theo đúng diện tích và loại đá bạn chọn.

Travertine có lỗ rỗ, để mộc hay trám lại tốt hơn?

Tùy ý đồ. Để mộc một phần cho ra chất Wabi-sabi rõ hơn, hợp tường trang trí ít va chạm. Trám lại cho bề mặt phẳng, dễ lau, hợp sàn và nơi đi lại nhiều. Dù chọn cách nào cũng nên chống thấm, vì travertine xốp và nhạy axit.

Mặt bếp theo gu này nên dùng đá gì?

Nếu muốn vẻ marble mà vẫn bền, quartzite là lựa chọn hay: nó biến chất từ sa thạch, cứng gần granite nhưng nhìn như marble. Cần thật chắc tay thì granite. Thích chất đen ấm thì soapstone. Chọn hoàn thiện mờ để đúng tinh thần. Bài chọn đá mặt bếp loại nào tốt phân tích kỹ hơn.

Tinh thần Japandi và Wabi-sabi nói cho cùng là chọn ít nhưng chọn thật, để vật liệu tự kể chuyện của nó. Đá tự nhiên làm tốt việc đó hơn bất cứ vật liệu giả nào. Nếu bạn đang phân vân giữa vài tông màu, cứ đặt mẫu đá miễn phí về xem tận tay dưới ánh sáng nhà mình, rồi nhắn chúng tôi để tư vấn và báo giá theo đúng dự án của bạn.