Travertine là gì, khác marble và granite ra sao, ưu nhược điểm và nên dùng travertine lát ở đâu trong nhà cho đẹp và bền.
Bạn vừa nghe ai đó nhắc tới travertine và tự hỏi travertine là gì, có giống marble không, lát sàn hay ốp tường thì có bền? Câu hỏi rất chính đáng, vì loại đá này nhìn ấm mắt, dễ phối, nhưng cũng có vài tính cách riêng mà nếu không biết trước thì dễ chọn nhầm chỗ dùng.
Bài này nói thẳng và đủ: travertine là đá gì, vì sao bề mặt nó hay có lỗ rỗ, những điểm mạnh đáng tiền, những chỗ cần lưu ý, và nó hợp lát ở đâu trong nhà bạn. Đọc xong, bạn sẽ tự quyết được travertine có phải mảnh ghép cho công trình của mình hay không.
Travertine là gì? Vì sao bề mặt hay có lỗ rỗ
Travertine là một loại đá trầm tích, hình thành quanh các mạch nước khoáng và suối nước nóng qua thời gian rất dài. Nước chảy mang theo khoáng canxi, lắng đọng từng lớp, và trong quá trình đó khí thoát ra để lại những lỗ rỗ li ti đặc trưng. Đó là lý do bề mặt travertine tự nhiên thường có các lỗ nhỏ chứ không đặc liền một khối.
Về màu, travertine nghiêng về tông kem, be, nâu nhạt ấm áp, đôi khi có vệt vân chạy theo lớp trầm tích. Chính cái tông ấm này khiến nó được chuộng cho không gian muốn cảm giác mộc, gần gũi, kiểu Địa Trung Hải hoặc tối giản tự nhiên.
Lỗ rỗ không phải lỗi của đá, đó là dấu vân tay của cách nó sinh ra. Vấn đề chỉ là bạn muốn để mộc hay trám lại cho phẳng.
Travertine khác marble và granite ở chỗ nào
Nhiều người gộp chung travertine với marble (cẩm thạch) vì cả hai cùng gốc canxi và đều cho cảm giác mềm mắt. Đúng là chúng có họ hàng về thành phần, nhưng marble là đá biến chất với vân mây mềm uyển chuyển, còn travertine là đá trầm tích với lỗ rỗ và vân theo lớp. Marble thường mịn đặc hơn; travertine có cá tính bề mặt riêng.
So với granite (hoa cương) thì khác biệt rõ hơn nữa. Granite là đá magma, rất cứng, chống xước và chịu nhiệt tốt, ít thấm, nên nó là lựa chọn lý tưởng cho mặt bếp hay khu vực lưu lượng cao. Travertine mềm hơn và xốp hơn nhiều, nên thế mạnh của nó nằm ở chỗ khác: ốp tường, lát sàn, mặt tiền chứ không phải đua bền bỉ với granite ở mặt bếp.
Ưu điểm của travertine
Điểm cộng đầu tiên là cảm giác ấm và tự nhiên. Tông kem be của travertine làm dịu không gian, rất hợp với gỗ, mây tre, tường vôi, nên dễ phối mà không bị lạnh lẽo như nhiều loại đá tông trắng xám.
Thứ hai, travertine linh hoạt về bề mặt. Bạn có thể trám lỗ và mài bóng để được mặt phẳng mịn, hoặc để mộc với các lỗ rỗ tự nhiên cho bề mặt nhám, chống trơn, rất hợp khu vực ngoài trời hay quanh hồ bơi. Cùng một loại đá nhưng cho ra hai cảm giác khác hẳn nhau.
Thứ ba, nó là đá tự nhiên thật, mỗi tấm một vân, không lặp lại như vật liệu in công nghiệp. Với mặt tiền hay mảng tường lớn, sự khác biệt nhẹ giữa các tấm chính là thứ làm không gian có chiều sâu.
Nhược điểm cần biết trước khi chọn travertine
Travertine xốp và có lỗ rỗ, nên nó thấm. Nếu không trám và chống thấm tử tế, nước, dầu hay đồ uống màu có thể ngấm và để lại vết. Đây không phải lý do để gạch tên travertine, mà là việc cần làm đúng ngay từ đầu: trám lỗ và phủ chống thấm, rồi bảo dưỡng lại định kỳ.
Điểm thứ hai quan trọng hơn: travertine là đá canxi nên nhạy axit. Chanh, giấm, rượu vang, nước tẩy có tính axit nếu rơi lên và để lâu có thể làm mờ, ố bề mặt. Cùng nhóm với marble, limestone, onyx ở điểm này; ngược lại granite và quartzite chịu axit tốt hơn. Vì vậy travertine không phải lựa chọn đầu bảng cho mặt bàn bếp hay quầy pha chế nơi axit dễ vương vãi.
Cuối cùng, travertine mềm hơn granite nên dễ trầy hơn ở khu vực va đập mạnh. Biết tính cách này rồi thì bạn sẽ đặt nó đúng chỗ, và đúng chỗ thì nó bền đẹp lâu dài.
Travertine ứng dụng ở đâu trong nhà
Hiểu rõ travertine là gì rồi thì chuyện đặt nó đúng chỗ trở nên dễ. Đây là loại đá phát huy tốt nhất ở: ốp tường trong và ngoài nhà, lát sàn khu vực sinh hoạt, mặt tiền, lối đi, sân vườn và quanh hồ bơi (bản để mộc chống trơn rất hợp). Ở những vị trí này, vẻ ấm áp của nó được tận dụng mà ít phải lo va chạm hay axit.
Với mặt bàn bếp hay khu vực tiếp xúc nhiều axit, bạn nên cân nhắc kỹ hoặc chuyển sang granite, quartzite cho yên tâm. Còn nếu mê tông ấm của travertine cho mảng tường hay sàn, bạn có thể xem các mẫu đá tấm tự nhiên để hình dung kích thước thật và cách vân chạy.
Nếu bạn thích chính cái chất travertine, một mẫu cụ thể như Angelica Travertine sẽ cho bạn thấy rõ tông màu và vân lớp đặc trưng để so với không gian của mình.
Câu hỏi thường gặp
Travertine có lát được mặt bếp không?
Lát được, nhưng cần cân nhắc. Vì nhạy axit và xốp, mặt bếp travertine đòi hỏi trám, chống thấm và lau ngay khi đổ chanh, giấm. Nếu bạn muốn ít lo hơn, granite hoặc quartzite phù hợp hơn cho mặt bếp.
Travertine để mộc có bị trơn khi ướt không?
Ngược lại là đằng khác. Bề mặt để mộc với lỗ rỗ tự nhiên tạo độ nhám, nên chống trơn tốt khi ướt, đó là lý do nó hay được dùng quanh hồ bơi và lối đi ngoài trời. Bản mài bóng thì mịn và trơn hơn nên hợp trong nhà.
Giá travertine tính theo gì?
Giá phụ thuộc nhiều yếu tố: nguồn gốc và loại đá, kích thước tấm, độ dày, cách hoàn thiện (trám hay để mộc, mài bóng hay mài mờ), cùng diện tích và yêu cầu thi công. Vì vậy khó nói một con số chung; tốt nhất là gửi nhu cầu cụ thể để được báo giá sát.
Tóm lại, travertine là đá trầm tích tông ấm, có cá tính lỗ rỗ riêng, rất đáng dùng cho tường, sàn, mặt tiền và khu vực ngoài trời nếu được trám và chống thấm đúng cách, chỉ cần để ý nó nhạy axit và mềm hơn granite. Nếu bạn muốn sờ tận tay trước khi quyết, hãy nhận mẫu đá miễn phí để cảm nhận bề mặt thật, hoặc xem công trình thực tế để hình dung travertine ăn nhập thế nào với không gian sống.
Những điểm chính
- Travertine là đá trầm tích hình thành quanh các mạch nước khoáng và suối nước nóng, do khoáng canxi lắng đọng từng lớp qua thời gian dài.
- Bề mặt travertine tự nhiên có lỗ rỗ li ti vì khí thoát ra trong quá trình lắng đọng để lại, nên có thể trám phẳng hoặc để mộc tùy ý.
- Travertine và marble cùng gốc canxi, nhưng marble là đá biến chất vân mây mịn đặc, còn travertine là đá trầm tích có lỗ rỗ và vân theo lớp.
- Travertine mềm và xốp hơn granite nên hợp ốp tường, lát sàn, mặt tiền hơn là làm mặt bếp; granite cứng, chịu nhiệt và ít thấm hơn.
- Travertine là đá canxi nên nhạy axit, dễ bị mờ ố khi dính chanh, giấm, rượu vang; granite và quartzite chịu axit tốt hơn.
- Travertine để mộc với lỗ rỗ tự nhiên tạo bề mặt nhám chống trơn khi ướt, rất hợp lát quanh hồ bơi và lối đi ngoài trời.
Tìm hiểu thêm
Xem chuyên trang đá Travertine (mẫu đá, ứng dụng, cẩm nang) hoặc bảng so sánh các dòng đá.
Đội ngũ biên tập Rochelle
Editorial team — Rochelle Stone · Đội ngũ biên tập, 10+ năm kinh nghiệm thi công và phân phối đá tự nhiên cao cấp tại Việt Nam
Đội ngũ biên tập Rochelle gồm các chuyên gia đá tự nhiên, kiến trúc sư và thợ gia công với hơn 10 năm kinh nghiệm tư vấn, chế tác và lắp đặt đá marble, travertine, onyx, granite cho công trình cao cấp tại Việt Nam. Nội dung được biên soạn từ kinh nghiệm thực tế tại xưởng và công trình.
