Độ bóng mặt đá được đo và kiểm bằng gì?

Cuối xưởng có một cái bàn phẳng kê riêng, mặt thép sạch. Tấm đá vừa mài bóng được khiêng đặt lên đó, nước còn rịn ở mép. Người kiểm hàng không vội: anh ghé mắt soi mặt đá dưới ánh đèn chếch, nghiêng tấm để xem bóng phản chiếu có đều, rồi mới đụng tới máy đo. Đo độ bóng bắt đầu bằng mắt và tay, máy chỉ để xác nhận và ghi thành con số.

Vì sao phải đo: một tấm bóng hơn, một tấm mờ hơn, đứng riêng chẳng ai để ý. Nhưng lắp cạnh nhau trên cùng một mặt bếp hay một mảng ốp, chênh bóng lộ ra ngay thành vệt sáng tối. Đá đã mài là không sửa lại dễ, nên phải bắt chênh bóng ngay tại bàn kiểm.

Kiểm bằng mắt và tay trước

• Soi dưới ánh sáng chếch: bóng tốt thì hình phản chiếu (đèn, cửa sổ) sắc và rõ; bóng kém thì hình phản chiếu mờ, nhòe.
• Nghiêng tấm đổi góc nhìn: tìm vùng mờ cục bộ, vết xước nhỏ, chỗ mài chưa tới.
• Lia tay cảm nhận độ trơn đều của mặt.
• So hai tấm cạnh nhau ngay tại bàn để bắt chênh bóng.

Máy đo độ bóng (gloss meter) làm gì

Với dự án lớn, nhiều tấm phải đồng đều, mắt người dễ sai và không ghi thành số được, nên xưởng dùng máy đo độ bóng (gloss meter). Máy chiếu một tia sáng nghiêng một góc cố định lên mặt đá rồi đo lượng ánh sáng phản chiếu lại theo hướng gương. Mặt càng bóng thì phản chiếu càng nhiều, máy cho con số càng cao. Đặt máy lên nhiều điểm, nhiều tấm, ta biết chúng có cùng mức bóng hay không.

Con số bóng còn dùng để chốt finish với khách: cùng gọi là 'bóng' nhưng bóng gương (polished) và bóng mờ (honed, satin) là hai mức khác hẳn. Có con số thì hai bên hiểu giống nhau và nghiệm thu khỏi cãi.

Vì sao bóng quan trọng ngoài thẩm mỹ

• Đồng bộ: các tấm cùng lô phải cùng mức bóng để mảng lắp ráp nhìn liền.
• Cạnh và mặt: bóng cạnh phào, mép ghép phải khớp bóng mặt, không thì lộ hai tông.
• Finish đúng công năng: sàn cần bóng vừa phải cho đỡ trơn, mặt bếp marble nhiều người chọn honed để đỡ lộ vết mờ axit.

Lỗi hay gặp

• Mỗi tấm một mức bóng, lắp lên thấy vệt sáng tối.
• Bóng cạnh không khớp bóng mặt.
• Chốt finish mơ hồ bằng lời ('bóng đẹp') nên nghiệm thu mỗi bên hiểu một kiểu.
• Vùng mài chưa tới còn mờ cục bộ lẫn trong mặt bóng.

Nghiệm thu cho kiến trúc sư và chủ nhà

• Soi cả mảng dưới ánh sáng: bóng đều, không vùng mờ, không xước.
• Hình phản chiếu của đèn, cửa sổ sắc nét nếu là mặt bóng gương.
• Yêu cầu mức bóng (số đo nếu dự án lớn) ghi trong phiếu nghiệm thu, so theo mẫu đã duyệt.
• Bóng cạnh khớp bóng mặt.

Bộ dụng cụ đo và quy trình kiểm 100% tại xưởng xem bài đo lường, dung sai và kiểm định tại xưởng; cách tạo các mức bóng và finish xem bài mài và đánh bóng đá.