Ghép vân bookmatch được chuẩn bị ở xưởng thế nào?

Đứng trước một bức tường đá có vân chạy tỏa ra hai bên đối xứng như cánh bướm, nhiều người tưởng đó là một tấm khổng lồ. Thực ra là hai tấm ghép lại, vân của chúng soi gương vào nhau qua mạch ghép. Đó là bookmatch, và bí quyết nằm ở xưởng, từ lúc xẻ khối.

Bookmatch (ghép trang sách) là lật một trong hai tấm xẻ liền kề như mở một cuốn sách: mặt vừa lộ ra của tấm này úp gương với mặt vừa lộ của tấm kia, nên vân hai bên đối xứng qua đường ghép. Muốn vậy hai tấm phải là hai lát xẻ sát nhau từ cùng một khối, giữ đúng thứ tự.

Chuẩn bị từ khâu xẻ khối

Bookmatch không phải chuyện ghép lúc cuối, mà bắt đầu từ máy xẻ. Khi xẻ khối đá thành tấm, các lát liền kề có vân gần giống nhau vì chỉ cách nhau một lát cưa. Xưởng phải đánh số, giữ đúng thứ tự các tấm xẻ ra, vì chỉ hai lát sát nhau mới soi gương được; lấy hai tấm cách xa nhau là vân lệch, ghép không khớp.

1. Xẻ khối thành các tấm liên tiếp, đánh số và giữ nguyên thứ tự xẻ.
2. Chọn cặp hai tấm sát nhau có vân đẹp nhất làm cặp bookmatch.
3. Lật một tấm (như mở trang sách) để hai mặt soi gương vào nhau.
4. Đặt hai tấm cạnh nhau, rà vân tại mạch cho đối xứng khớp; xê dịch tinh chỉnh cho điểm nối của vân trùng nhau.
5. Cắt cạnh ghép (thường cắt mòi để mạch mảnh và liền), vệ sinh mặt cắt.
6. Dán mạch bằng keo (resin) trộn màu sát tông đá, ép khít, rồi mài đánh bóng lại mạch.

Vì sao phải canh kỹ tại mạch

• Đối xứng đẹp nhất nằm ngay đường ghép; lệch một chút là 'gãy' vân, mất hiệu ứng cánh bướm.
• Vân lớn, hướng vân rõ thì càng dễ lộ nếu canh sai; phải rà từng đường vân chính.
• Mạch ghép khít và cùng tông keo thì mắt khó bắt được, vân như chạy liền qua.

Lỗi hay gặp

• Lấy nhầm hai tấm không liền kề, vân không soi gương được.
• Canh lệch tại mạch làm vân gãy, mất đối xứng.
• Keo dán sai tông để lại sợi sáng dọc mạch.
• Mạch hở chân do cắt cạnh không khít.

Nghiệm thu cho kiến trúc sư và chủ nhà

• Đứng lùi nhìn tổng thể: vân hai bên đối xứng như soi gương, hiệu ứng cánh bướm rõ.
• Soi sát mạch: các đường vân chính nối khớp qua đường ghép.
• Lia móng tay dọc mạch: không gờ, không bậc; keo mảnh đều màu.
• Yêu cầu xem bố trí (layout) trước khi cắt, vì bố trí quyết định vân khớp hay không.

Chi tiết kỹ thuật chuẩn bị và ghép xem bài bookmatch ghép vân tại xưởng; cách xẻ khối giữ thứ tự tấm xem bài xẻ đá từ khối thành tấm; kỹ thuật cắt mòi mạch xem bài cắt mòi ghép mòi mép dày.