Chẩn đoán bệnh của đá: ố vàng, mốc trắng, ộp, nứt chân chim — đọc triệu chứng đoán nguyên nhân

Chữa bệnh cho đá mà không chẩn đoán thì dễ làm hỏng thêm. Chà mạnh vết mốc trắng do muối chỉ khiến nó quay lại dày hơn, vì gốc bệnh nằm dưới nền. Chương phục hồi của DSDM có hẳn bảng xử lý sự cố hơn trăm tình huống. Đây là bản rút gọn những ca gặp nhiều nhất.

Mốc trắng như phấn ở mạch và mặt đá — efflorescence

Triệu chứng: lớp bột trắng mọc lại sau khi lau, thường ở mạch ron, chân tường, đá ngoài trời. Nguyên nhân: muối khoáng trong nền và vữa bị nước hoà tan, theo hơi ẩm đi lên mặt đá rồi kết tinh khi nước bay hơi. Đây là bệnh của NƯỚC, không phải của đá. Xử lý: chà khô bằng bàn chải cứng, không dội thêm nước; rồi tìm và chặn nguồn ẩm bằng chống thấm, thoát nước. Chặn được nước thì muối hết đường lên.

Ố vàng — ba thủ phạm khác nhau, ba cách chữa

Ố vàng loang từ dưới lên ở chân tường, viền sàn là nước ngầm mang khoáng; phải xử lý chống thấm. Đốm vàng gỉ quanh một điểm là khoáng sắt (pyrite) trong chính viên đá bị oxy hoá khi gặp ẩm, hoặc vật kim loại để lâu trên mặt đá; dùng chất khử gỉ chuyên cho đá, tuyệt đối không axit mạnh. Vàng đều toàn mặt theo năm tháng ở đá trắng là sealer cũ lão hoá hoặc sáp tích tụ; lột lớp phủ cũ rồi phủ lại là sáng.

Gõ nghe "bộp" — đá ộp

Triệu chứng: gõ sàn, vài viên nghe đặc, vài viên nghe rỗng. Nguyên nhân: keo không phủ kín lưng đá lúc thi công, hoặc keo thoái hoá và nền chuyển vị làm tách lớp. Viên ộp chưa nứt vẫn dùng được, nhưng chỉ cần chịu tải điểm là vỡ. Xử lý: viên rời hẳn thì cạy lên dán lại đúng kỹ thuật; ộp nhẹ trên diện rộng thì tuỳ ca, có thể bơm keo lỏng qua mạch bằng kỹ thuật injection.

Nứt chân chim li ti trên mặt — crazing

Vết nứt mảnh như sợi tóc, thường chỉ nằm ở lớp bề mặt. Ở đá tự nhiên, nó thường là vân khoáng yếu hé ra theo thời gian, hoặc do sốc nhiệt nhẹ. Muốn phân biệt với nứt kết cấu thì soi kỹ: nứt chân chim không lan, không sâu, sờ không cộm. Xử lý: thường chỉ cần phủ bảo vệ rồi theo dõi. Nứt có phát triển mới cần can thiệp.

Mặt bóng xỉn từng mảng dù lau sạch

Xỉn ở lối đi chính là mòn cơ học; hẹn máy đánh bóng. Xỉn quanh khu bếp, bàn ăn trên đá gốc canxi là etching do axit; đánh bóng cục bộ. Xỉn loang không theo quy luật, sờ thấy màng dính, là hoá chất lau sàn sai loại tích tụ; lột màng bằng chất tẩy chuyên dụng trung tính rồi đổi loại nước lau.

Quy tắc chung khi gặp "bệnh lạ"

Một: đừng chữa bằng axit hay chất tẩy mạnh. Phần lớn thảm hoạ trên đá đến từ chai tẩy rửa chọn sai. Hai: thử mọi phương án ở góc khuất trước. Ba: bệnh tái phát nghĩa là chưa trị gốc, mà gốc thường là nước; lúc đó cần người có nghề khảo sát tận nơi.