Đá ốp bàn thờ, phòng thờ: chọn đá theo khói hương, dầu đèn và trái cây, không chỉ theo màu
Chọn đá cho bàn thờ, người ta thường bàn về màu trước: trắng cho thanh tịnh, vàng cho ấm, đỏ cho trang trọng. Màu là quyền của gia chủ và của tập quán từng nhà. Nhưng có một việc màu không quyết định được: mặt đá đó sẽ ra sao sau năm năm thắp hương mỗi ngày. Mặt bàn thờ phải chịu cùng lúc khói, dầu, sức nóng và nước trái cây, mỗi thứ tác động lên đá theo một cách khác. Bài này đi qua từng tác nhân, để việc chọn đá dựa trên cách bạn thật sự dùng bàn thờ.
Bốn thứ mặt đá bàn thờ phải chịu
- Khói hương và khói nến: bám dần lên mặt đá, tường và trần phía trên. Hiệp hội Đá Tự nhiên xếp vết khói thành một nhóm riêng, cần làm sạch kỹ, và có loại chất tẩy khói chuyên dụng.
- Dầu đèn và sáp nến: thuộc nhóm vết gốc dầu. Dầu thấm vào lỗ rỗng của đá và làm đá sẫm màu từ bên trong, lau mặt không ra.
- Trái cây, hoa, rượu, nước cúng: nước trái cây vừa để lại vết hữu cơ màu nâu hồng, vừa có tính axit. Với đá gốc canxi như đá hoa, đá vôi, travertine, axit để lại vết mờ đục trên mặt bóng.
- Tàn hương nóng và chân nến: tác động nhiệt tập trung vào một điểm nhỏ, lặp lại hằng ngày ở đúng một vị trí.
Chọn loại đá theo cách dùng
Hiệp hội Đá Tự nhiên chia đá thành hai nhóm theo thành phần, và sự phân chia này quyết định cách đá phản ứng với axit. Nhóm gốc silic cấu tạo chủ yếu từ các khoáng silicat như thạch anh, fenspat, mica, và nhìn chung chịu được phần lớn axit trong bếp. Nhóm gốc canxi cấu tạo chủ yếu từ canxi cacbonat, nhạy với axit. Granite và quartzite thuộc nhóm đầu; đá hoa, travertine, đá vôi, onyx thuộc nhóm sau. Hiệp hội vẫn khuyên không dùng chất tẩy có axit cho cả hai nhóm, vì đá gốc silic có thể lẫn một ít khoáng nhạy axit.
Với bàn thờ thắp hương và bày trái cây thường xuyên, nhóm gốc silic dễ sống chung hơn: không bị nước trái cây làm mờ mặt. Nhóm gốc canxi vẫn dùng được và rất được ưa vì vân đẹp, nhưng đi kèm một thoả thuận: phải lót dưới đĩa trái cây, bình hoa, ly rượu, và lau ngay khi có nước rơi.
- Thắp hương hằng ngày, bày nhiều trái cây: ưu tiên granite hoặc quartzite cho mặt bàn.
- Thích đá hoa trắng hoặc đá vân mạnh: dùng cho mặt đứng, vách sau, là những chỗ ít bị nước và dầu rơi vào, còn mặt nằm thì chọn loại lì hơn hoặc chấp nhận chăm kỹ.
- Vách xuyên sáng bằng onyx phía sau bàn thờ: đẹp, nhưng onyx thuộc nhóm gốc canxi và mềm. Giữ nó ở vị trí vách, tránh xa tầm khói trực tiếp và nước.
Chọn bề mặt và chi tiết gia công
- Mặt bóng dễ lau khói và bụi hơn mặt nhám, nhưng trên đá gốc canxi thì vết ăn mòn do axit lộ rõ nhất trên mặt bóng.
- Mặt mài mờ che vết mờ tốt hơn, đổi lại hút dầu nhanh hơn nếu không được phủ chống thấm.
- Phủ chất chống thấm thẩm thấu cho mặt bàn trước khi dùng. Theo Hiệp hội Đá Tự nhiên, chất chống thấm làm đá khó ố hơn chứ không biến đá thành không thể ố, nên vẫn phải lau.
- Đặt bát hương, đèn dầu, chân nến lên đế hoặc khay. Một cái đế đỡ giúp mặt đá tránh được cả dầu, tàn nóng lẫn vết hằn do vật nặng nằm yên một chỗ.
- Bo nhẹ cạnh và góc mặt đá. Bàn thờ là nơi hay lau chùi và di chuyển đồ, cạnh sắc dễ sứt và dễ làm đứt tay.
Giữ sạch mà không làm hỏng đá
- Lau bụi và tàn hương bằng khăn mềm khô hoặc ẩm. Tàn hương có hạt cứng, chà mạnh trên mặt bóng sẽ để lại vết xước mảnh.
- Dầu đèn đổ ra: thấm bằng giấy khô, ấn xuống rồi nhấc lên, không lau qua lại. Vết đã thấm thì dùng bột đắp cho vết gốc dầu.
- Vết nâu của trái cây, trà, hoa: thuộc nhóm vết hữu cơ, xử lý bằng nước oxy già 12% theo hướng dẫn của Hiệp hội Đá Tự nhiên.
- Không dùng chanh, giấm hay nước tẩy có axit trên đá hoa, đá vôi, travertine, onyx. Và không bao giờ trộn chất tẩy trắng với amoniac, vì hỗn hợp sinh khí độc.
- Vết mờ đục do axit trên đá gốc canxi không lau ra được. Phải đánh bóng lại.
Một cách chọn dễ nhớ: mặt nằm chọn theo cách dùng, mặt đứng chọn theo cái đẹp. Mặt bàn là nơi dầu, nước và tàn hương rơi xuống, nên cần loại đá lì và một lớp chống thấm. Vách sau là nơi mắt nhìn vào, nên có thể dành cho tấm đá bạn thích nhất.
Câu hỏi cùng chủ đề
Đọc thêm trong cẩm nang
Tư vấn riêng theo dự án
Tư vấn theo đúng công trình của bạn
Bài viết nói được cái chung, còn tải tường, độ ẩm, ánh sáng và ngân sách thì mỗi công trình một khác. Bạn để lại số điện thoại, đội kỹ thuật Rochelle tư vấn loại đá, cách làm và báo giá theo công trình, gửi kèm mẫu đá thật nếu bạn cần.