Hỏng đá vì cái nhỏ: sai lầm về keo, mạch, sealer và hoá chất khi làm đá

Trong nghề đá, không ít công trình đá đẹp bị phá bởi một chai tẩy rửa mua vội hay một loại keo dùng sai. Những thứ tưởng nhỏ này lại quyết định đá bền hay xuống cấp. Đây là các bài học về vật liệu phụ và hoá chất.

Sai lầm 1: Dùng keo gốc nước cho đá nhạy ẩm

Một số đá kỵ ẩm — điển hình là dòng marble xanh (green marble/serpentine). Gặp keo gốc xi măng nhiều nước, chúng cong vênh, đổi màu, ố loang. Đá nhạy ẩm phải dùng keo epoxy không nước.

• Đá xanh/serpentine và một số marble nhạy ẩm: dùng keo epoxy không nước.
• Luôn đọc khuyến cáo của loại đá và của nhà sản xuất keo trước khi thi công.

Sai lầm 2: Keo/mạch sai màu làm “bẩn” đá sáng

Keo và mạch màu xám hắt tông xỉn lên đá sáng màu, nhất là đá mỏng và đá hơi trong (onyx, marble trắng). Nhìn từ xa cả mảng đá bị “đục” đi mà không hiểu vì sao.

• Đá sáng/mỏng/bán trong: dùng keo và mạch màu trắng hoặc cùng tông đá.
• Vách onyx xuyên sáng: keo trắng để ánh sáng không bị nhuốm màu.

Sai lầm 3: Chà mạch xi măng ở khu ngập nước

Mạch xi măng thường ở sàn tắm, khu vòi sen, quanh hồ bơi sẽ hút ẩm, đổi màu, mốc đen và bong dần. Khu ngập nước cần mạch epoxy kháng ẩm, kháng ố.

• Khu ướt/ngập nước: chà mạch epoxy thay vì xi măng thường.
• Các góc và điểm tiếp giáp: silicone trung tính, không dùng mạch cứng (dễ nứt khi co giãn).

Sai lầm 4: Lau đá gốc canxi bằng hoá chất axit

Đây là lỗi phá đá nhanh nhất. Marble, limestone, travertine là đá gốc canxi — gặp axit (chanh, giấm, nước tẩy bồn cầu, tẩy cặn vôi) sẽ bị ăn mòn bề mặt, để lại vết mờ đục (etch) không đánh bóng lại dễ dàng được. Một lần lau sai là một vệt sẹo.

• Đá gốc canxi: chỉ dùng dung dịch trung tính (pH cân bằng) chuyên cho đá tự nhiên.
• Tuyệt đối tránh axit, thuốc tẩy mạnh, bột chà nhám; lau đổ tràn (chanh, rượu vang) ngay.
• Dặn rõ chủ nhà điều này khi bàn giao — phần lớn vết etch là do dùng sai chất tẩy.

Sai lầm 5: Không phủ chống thấm (sealer) hoặc phủ sai

Đá xốp, gốc canxi để trần không phủ chống thấm sẽ ăn màu cà phê, dầu mỡ, nước. Nhưng phủ sealer cũng phải đúng: sai loại hoặc phủ khi đá còn ẩm thì tạo màng loang, phản tác dụng.

• Phủ sealer phù hợp cho đá gốc canxi/đá xốp; phủ khi đá đã khô sạch.
• Nhắc chu kỳ phủ lại theo loại đá (ví dụ marble dày hơn granite về tần suất).

Sai lầm 6: Thép gỉ và băng keo dán lên đá

Để vật bằng thép (đinh, bột mài lẫn mạt sắt) đọng nước trên đá tạo vệt gỉ thấm vào đá rất khó tẩy. Băng keo dán bảo vệ/đánh dấu lên mặt đá đánh bóng, để lâu dưới nắng, bóc ra kéo theo lớp bóng hoặc để lại keo dính.

Tư duy lường trước

• Trước khi đổ bất kỳ hoá chất nào lên đá, thử ở góc khuất hoặc mẩu đá thừa.
• Mỗi loại đá có “tính nết” riêng — hỏi loại đá trước khi chọn keo, mạch, sealer, chất tẩy.
• Bàn giao kèm hướng dẫn chăm sóc đúng loại đá; đa số hư hỏng về sau là do dùng sai chất.

Phần lớn các lỗi này chỉ tốn vài phút để tránh nhưng tốn rất nhiều để sửa. Xem thêm góc kiến thức bảo dưỡng đá và bài “Những sai lầm khi lắp đặt đá” của Rochelle.