Bề mặt đá honed leather khác bóng thế nào? Cách chọn

Bạn đã chọn được loại đá ưng ý, nhưng đến đoạn thợ hỏi "anh chị lấy bề mặt nào: bóng, mờ hay da beo?" thì lại đứng hình. Đây là chỗ nhiều người bỏ qua, rồi vài tháng sau mới tiếc: cùng một viên đá, chọn sai bề mặt là sàn trơn trượt, mặt bàn lộ rõ từng vết tay, hoặc vân đá đẹp mà nhìn cứ nhờ nhờ. Bài này nói thẳng về ba kiểu bề mặt đá phổ biến nhất, trong đó hai cái tên hay gây bối rối là honed và leather, để bạn và kiến trúc sư chốt được nhanh mà không phải đoán.

Quan trọng trước tiên: bề mặt là cách gia công lớp mặt đá, còn loại đá (marble, granite, quartzite, travertine...) là chất liệu bên dưới. Hai thứ này độc lập nhưng phối với nhau. Hiểu rõ bề mặt đá honed leather và bóng khác nhau ở đâu sẽ giúp bạn dùng đúng chỗ, đỡ tốn tiền sửa.

Bề mặt bóng (polished): phản chiếu và lên vân rõ nhất

Bóng là bề mặt được mài và đánh đến khi sáng như gương. Đây là kiểu hay gặp nhất khi nói đến đá tự nhiên, vì nó làm vân đá nổi bật nhất: vân mây của marble, hạt lấp lánh của granite, màu sâu của onyx đều rõ và sống động hơn khi bề mặt bóng.

Đổi lại, mặt bóng phản chiếu ánh sáng nên mọi vết xước, dấu vân tay hay vệt nước đọng đều dễ thấy hơn. Trên sàn, bóng cũng trơn hơn khi gặp nước. Vì vậy bóng hợp với nơi muốn khoe vân và ít va chạm: mặt bàn trang trí, ốp tường sảnh, vách, lavabo. Ở mặt bếp dùng nhiều, bóng vẫn được nhưng cần lau khô và lưu ý với đá gốc canxi (xem phần dưới).

Bề mặt mờ (honed): lì, dịu mắt, đỡ trơn

Honed là bề mặt được mài phẳng nhưng dừng lại trước bước đánh bóng, nên nó lì, mịn, không phản chiếu. Sờ vẫn nhẵn như mặt bóng, chỉ khác là không sáng gương. Màu đá thường trông trầm và nhẹ hơn một chút so với bản bóng của cùng viên đá đó.

Cái lợi lớn của honed là đỡ lộ. Vết xước nhỏ, dấu tay, vệt mờ trên mặt honed khó thấy hơn nhiều so với mặt bóng, vì không có lớp gương để soi ra. Trên sàn và bậc thang, honed cũng bớt trơn khi ướt, nên đây là lựa chọn quen thuộc cho sàn nhà, bậc cầu thang, phòng tắm và những khu đi lại nhiều. Nếu bạn thích vẻ tự nhiên, êm mắt thay vì bóng loáng, honed thường là đáp án.

Một điểm cần biết: honed không phải lớp bảo vệ. Đá gốc canxi như marble hay travertine khi để mờ vẫn nhạy axit như thường; chỉ là khi bị ố mờ một chút thì honed che được tốt hơn bóng. Nếu muốn xem thêm cách phối bề mặt theo phong cách, bạn có thể tham khảo các bộ sưu tập bề mặt đá để hình dung.

Bề mặt da beo (leather): sần nhẹ, ấm tay, giấu vết tốt

Leather, tiếng Việt hay gọi vui là "da beo", là bề mặt sần nhẹ, gợn lăn tăn như sờ vào da thuộc. Người ta tạo nó bằng cách chải bề mặt đá đã honed bằng bàn chải đặc biệt, làm lộ kết cấu tự nhiên mà vẫn giữ được phần lớn màu đậm của đá, không bị nhạt đi như honed thuần. Nhìn có chiều sâu, sờ ấm và đầm tay hơn mặt phẳng lì.

Vì bề mặt hơi gợn, leather giấu dấu vân tay, vệt nước và xước nhỏ tốt nhất trong ba kiểu. Đây là lý do nhiều người chọn leather cho mặt bếp tối màu, bàn đảo, hay nơi muốn màu đậm mà ngại lau chùi liên tục. Đổi lại, vì có rãnh li ti nên khi lau cần chú ý hơn một chút ở các kẽ, và leather hợp với loại đá có hạt như granite, quartzite hơn là đá vân mịn.

Tóm gọn để dễ nhớ: bóng để khoe vân và phản chiếu, honed để dịu mắt và đỡ trơn, leather để giấu vết và giữ màu đậm. Cả ba đều làm được trên nhiều loại đá, nên việc chọn nằm ở chỗ bạn dùng ở đâu và ngại điều gì nhất.

Chọn bề mặt theo công năng: gợi ý nhanh

Mặt bếp: nếu là đá cứng như granite hay quartzite, cả ba bề mặt đều ổn; leather và honed đỡ lộ vết hơn bóng. Nếu là marble (gốc canxi, nhạy axit và mềm hơn), nên cân nhắc kỹ và chăm thường xuyên hơn dù chọn bề mặt nào. Bài riêng về chọn đá mặt bếp sẽ giúp bạn cân loại đá trước, rồi mới đến bề mặt.

Sàn và bậc thang: ưu tiên honed hoặc leather cho đỡ trơn khi ướt; bóng đẹp nhưng trơn hơn. Ốp tường, sảnh, vách trang trí: bóng để vân lên đẹp là hợp lý vì ít người chạm và không lo trượt. Lavabo, bàn trang trí: tùy gu, nhưng nhớ đá canxi vẫn nhạy axit dù bề mặt gì.

Với onyx dùng làm vách xuyên sáng, bề mặt thường để bóng hoặc honed để ánh đèn xuyên qua đều và lên màu; đây là hạng mục riêng, nên hỏi kỹ trước khi chốt.

Bề mặt và chuyện nhạy axit: đừng nhầm hai việc

Đây là chỗ rất nhiều người hiểu lệch về bề mặt đá honed leather. Bề mặt không quyết định đá có nhạy axit hay không, chất đá mới quyết định. Đá gốc canxi như marble, travertine, limestone và onyx nhạy axit: dính chanh, giấm, nước ngọt có ga lâu là có thể bị ố mờ, dù bạn để bóng, honed hay leather. Granite, quartzite, basalt bền với axit hơn nhiều.

Bề mặt chỉ ảnh hưởng đến việc vết ố đó dễ thấy hay khó thấy. Trên mặt bóng, một đốm bị axit ăn mờ sẽ lộ rõ vì xung quanh đang sáng gương. Trên honed hoặc leather, cùng vết đó đỡ chói mắt hơn. Nên nếu nhà có trẻ nhỏ hay bếp dùng nhiều mà vẫn mê marble, honed hoặc leather là lựa chọn dễ sống chung hơn. Cách chăm cụ thể có trong bài bảo dưỡng đá.

Câu hỏi thường gặp

Bề mặt nào dễ vệ sinh nhất?

Về che giấu dấu tay và vết nước, leather thường dễ sống nhất vì sần nhẹ nên ít lộ. Về lau chùi đơn thuần thì mặt phẳng (bóng, honed) nhanh hơn vì không có rãnh li ti. Quan trọng hơn bề mặt là loại đá: đá canxi luôn cần lau khô và tránh axit.

Honed có làm mất vân đá không?

Không mất, chỉ là vân trông dịu hơn. Mặt bóng làm vân nổi bật và sâu nhất; honed vẫn thấy đủ vân nhưng êm mắt, màu trầm hơn một chút. Nếu bạn mê vân rõ và sống động thì chọn bóng, thích nhẹ nhàng thì honed.

Da beo (leather) có làm được trên mọi loại đá không?

Về kỹ thuật thì làm được trên nhiều loại, nhưng leather lên đẹp nhất ở đá có hạt như granite, quartzite, nơi bề mặt sần làm nổi kết cấu và giữ màu đậm. Đá vân mịn như một số marble vẫn leather được nhưng hiệu ứng khác. Tốt nhất là xem mẫu thật trước khi quyết.

Cách chắc ăn nhất là sờ và nhìn mẫu thật dưới ánh sáng nhà bạn, vì cùng một viên đá ở ba bề mặt cho cảm giác rất khác nhau. Bạn có thể nhận mẫu đá miễn phí để so trực tiếp, hoặc liên hệ để được tư vấn bề mặt theo từng hạng mục và xin báo giá. Giá phụ thuộc loại đá, độ dày, bề mặt gia công và khối lượng, nên cứ trao đổi cụ thể là rõ nhất.