Kỹ thuật & thông số
Còn gọi: chạy chỉ đá · tạo phào · running molding · stone molding · linear profiling
Định nghĩa
Chạy phào là kéo dao hoặc bánh mài định hình dọc theo mép thanh đá để tạo một biên dạng gờ (profile) lặp lại liền mạch suốt chiều dài. Thường dùng làm phào chỉ, chân tường, đố cửa hay viền trang trí bằng đá.
Ví dụ: Bộ phào chân tường lavabo được chạy phào trên CNC bằng một bánh mài định hình duy nhất, nên các thanh ghép nối tiếp nhau khít liền, không thấy gờ ở mối nối.
Hình dung một thanh đá dài đi qua máy. Bánh mài đã được khắc sẵn biên dạng âm bản, tức lõm đúng hình cái gờ mà thợ muốn có. Bánh quay tròn, nước phun liên tục làm nguội và cuốn bột đá đi, thanh đá trượt qua từng centimet. Hết một lượt, mép đá hằn lên đúng đường cong của bánh: một bậc, một rãnh tròn, một đường cong kiểu ogee. Đó là chạy phào, biên dạng được 'kéo' chạy dài, lặp lại y hệt từ đầu thanh đến cuối thanh.
Cái khó của chạy phào không nằm ở một đường cắt đẹp, mà ở chỗ giữ đúng độ sâu và đúng tốc độ trên cả quãng dài. Đi nhanh thì biên dạng nông và mặt rỗ; đi chậm quá thì cháy mép, bóng không đều. Khi phải nối nhiều thanh thành một dãy phào dài như chân tường, viền bồn, thợ giỏi sẽ tính sao cho mối ghép rơi vào chỗ đường nét tự ăn vào nhau, để mắt thường nhìn dọc không thấy chỗ nối; phần lớn là cắt mối ở ngay điểm gãy của biên dạng.
Đây là chỗ bạn và kiến trúc sư cần soi khi nghiệm thu. Đặt mắt nhìn xuôi theo chiều dài thanh phào dưới ánh sáng xiên: biên dạng phải đều, không phình chỗ này hụt chỗ kia; các thanh nối phải cùng độ sâu, sờ tay qua mối ghép không vướng. Phào càng nhiều tầng nét thì sai số càng dễ lộ, nên một bộ phào chạy đều tay là dấu hiệu xưởng có máy chuẩn và thợ chắc nghề.
Tham khảo: nguồn ngoài
Bánh mài định hình là bánh mài (hoặc mũi phay) gắn kim cương, vành khắc sẵn biên dạng âm bản lõm đúng hình gờ muốn tạo. Dùng để chạy phào và tạo mép định hình cho đá: một lượt chạy là in nguyên biên dạng lên mép đá.
Cách hoàn thiện cạnh tấm đá: thẳng (eased), vát (bevel), bo tròn (bullnose), ghép dày (mitered). Bạn chọn theo phong cách.
Kiểu mép đá mài thành đường cong chữ S cổ điển. Thường dùng cho mặt bàn và lavabo phong cách tân cổ điển.
Kiểu mép đá mài bo tròn, êm tay và ít cạnh sắc nên an toàn; phổ biến cho bậc, mép bàn, thiên về cổ điển.
Máy gia công điều khiển số, tự động cắt, khoét, tạo mép và khắc đá theo bản vẽ kỹ thuật số với độ chính xác cao.
Bề mặt tạo rãnh song song, sọc tròn hoặc chữ V, cho chiều sâu và bóng đổ. Đang là xu hướng cho vách, quầy, cột.
Thuật ngữ chỉ hữu ích khi soi được vào một phiến đá thật. Bạn gửi bản vẽ hoặc ảnh không gian, chúng tôi nói rõ loại đá nào hợp, khổ tấm bao nhiêu, bề mặt nào nên chọn. Cần xem tận nơi thì hẹn giờ: điểm xem mẫu mở T2–T7, 8h–17h30.