Kỹ thuật & thông số
Còn gọi: chạy chỉ đá · tạo phào · running molding · stone molding · linear profiling
Định nghĩa
Chạy phào là thao tác kéo dao/bánh mài định hình dọc theo mép thanh đá để tạo một biên dạng gờ (profile) lặp lại liền mạch suốt chiều dài — thường dùng làm phào chỉ, chân tường, đố cửa hay viền trang trí bằng đá.
Ví dụ: Bộ phào chân tường lavabo được chạy phào trên CNC bằng một bánh mài định hình duy nhất, nên các thanh ghép nối tiếp nhau khít liền, không thấy gờ ở mối nối.
Hình dung một thanh đá dài đi qua máy. Bánh mài đã được khắc sẵn biên dạng âm bản — tức là lõm đúng hình cái gờ mà thợ muốn có. Bánh quay tròn, nước phun liên tục làm nguội và cuốn bột đá đi, thanh đá trượt qua từng centimet. Hết một lượt, mép đá hằn lên đúng đường cong của bánh: một bậc, một rãnh tròn, một đường cong kiểu ogee. Đó là chạy phào — biên dạng được 'kéo' chạy dài, lặp lại y hệt từ đầu thanh đến cuối thanh.
Cái khó của chạy phào không nằm ở một đường cắt đẹp, mà ở chỗ giữ đúng độ sâu và đúng tốc độ trên cả quãng dài. Đi nhanh thì biên dạng nông và mặt rỗ; đi chậm quá thì cháy mép, bóng không đều. Khi phải nối nhiều thanh thành một dãy phào dài (chân tường, viền bồn), thợ giỏi sẽ tính sao cho mối ghép rơi vào chỗ đường nét tự ăn vào nhau, để mắt thường nhìn dọc không thấy chỗ nối — phần lớn là cắt mối ở ngay điểm gãy của biên dạng.
Với kiến trúc sư và chủ nhà, đây là chỗ cần soi khi nghiệm thu: đặt mắt nhìn xuôi theo chiều dài thanh phào dưới ánh sáng xiên. Biên dạng phải đều, không phình chỗ này hụt chỗ kia; các thanh nối phải cùng độ sâu, sờ tay qua mối ghép không vướng. Phào càng nhiều tầng nét, sai số càng dễ lộ — nên một bộ phào chạy đều tay là dấu hiệu xưởng có máy chuẩn và thợ chắc nghề.
Bánh mài định hình là bánh mài (hoặc mũi phay) gắn kim cương, có biên dạng âm bản khắc sẵn trên vành, dùng để chạy phào và tạo mép định hình cho đá — vành lõm đúng hình gờ muốn tạo, nên một lượt chạy in nguyên biên dạng lên mép đá.
Kiểu hoàn thiện cạnh đá: thẳng (eased), vát (bevel), bo tròn (bullnose), ghép dày (mitered) — chọn theo phong cách.
Kiểu mép đá tạo đường cong chữ S cổ điển, sang trọng; thường dùng cho mặt bàn, lavabo phong cách tân cổ điển.
Kiểu mép đá bo tròn mềm mại, an toàn (ít cạnh sắc); phổ biến cho bậc, mép bàn, cổ điển.
Máy gia công điều khiển số tự động cắt, khoét, tạo mép và khắc đá chính xác cao theo bản vẽ kỹ thuật số.
Bề mặt tạo rãnh song song (sọc tròn/chữ V) tạo chiều sâu và đổ bóng; xu hướng cho vách, quầy, cột.
Cần tư vấn loại đá phù hợp cho dự án của bạn?