Bề mặt & hoàn thiện
Còn gọi: trình tự cấp hạt · tăng cấp hạt mài · grit progression · grit sequence
Định nghĩa
Thứ tự dùng các đầu mài có hạt nhỏ dần, từ thô đến mịn, để làm bóng đá. Mỗi cấp hạt xoá vết xước của cấp thô hơn ngay trước nó; bỏ cấp hoặc nhảy bậc quá xa sẽ để lại vết mờ không xoá hết. Là nguyên tắc nền của mọi quy trình mài bóng.
Ví dụ: Vết xước mờ trên mặt đá sau đánh bóng thường do thợ bỏ một cấp trong trình tự hạt mài, nhảy từ thô sang mịn quá nhanh.
Làm bóng đá không phải là chà thật mạnh bằng hạt mịn cho nhanh, mà là một chuỗi xoá vết có kỷ luật. Đầu mài thô đầu tiên cào phẳng mặt nhưng để lại đầy vết xước to. Đầu mịn hơn một bậc chạy sau sẽ xoá hết vết to đó, đổi lại để vết xước nhỏ hơn của chính nó. Đầu kế tiếp lại xoá vết của bậc trước. Cứ tăng cấp hạt dần — từ thô đến mịn — vết xước nhỏ lại theo từng bước cho đến khi mịn tới mức mắt không còn thấy, mặt đá phản chiếu như gương. Đó là trình tự hạt mài.
Mấu chốt nằm ở chữ 'tuần tự'. Mỗi cấp chỉ đủ sức xoá vết của cấp ngay trước nó; nếu nhảy bậc quá xa — ví dụ từ rất thô vọt thẳng lên rất mịn — thì hạt mịn không đủ sức bào hết vết thô còn sót, để lại những vệt mờ chạy dưới lớp bóng. Người thợ ẩu hay bỏ một hai cấp cho nhanh, và lỗi này thường chỉ lộ ra khi rọi đèn nghiêng: mặt thoạt nhìn bóng nhưng soi kỹ thấy vết xước ma chạy thành luồng. Sửa thì phải mài lùi lại từ cấp đã bỏ — mất công gấp đôi.
Trình tự này là cùng một nguyên lý dù trên dây chuyền tự động (polishing line) hay mài tay tại chỗ, và cũng là cách phân biệt các finish: dừng ở cấp hạt trung mịn cho ra mặt lì mờ (honed), đi hết trình tự đến cấp mịn nhất cho ra mặt bóng gương (polished). Với chủ nhà nghiệm thu: rọi đèn quét ngang mặt đá, xoay góc nhìn — bóng đạt là khi ảnh phản chiếu sắc nét, không có vệt mờ hay xước luồng. Thấy vết xước ma nghĩa là trình tự hạt bị nhảy bậc, nên yêu cầu mài lại cho đúng cấp.
Bề mặt mài bóng như gương, lên màu vân đậm nhất, sang trọng nhưng trơn và dễ lộ vết — hợp vách, khu khô.
Bề mặt mài phẳng mịn nhưng không bóng; chống trơn tốt, giấu vết — hợp sàn và khu ẩm.
Dây chuyền mài tự động gồm một hàng đầu mài nối tiếp nhau, hạt mài giảm dần từ thô đến mịn. Tấm đá chạy băng tải qua từng đầu, mỗi đầu xoá vết của đầu trước, để cuối dây ra mặt phẳng và độ bóng đồng đều trên cả tấm.
Máy chuyên tạo hình và đánh bóng mép tấm đá. Một dãy đầu mài chạy dọc cạnh tấm, vừa bo theo dáng mép (bo tròn, vát, ogee...) vừa mài từ thô đến mịn để mép lên bóng khớp với mặt trên.
Cần tư vấn loại đá phù hợp cho dự án của bạn?