Spalling (bong tróc bề mặt)

Spalling là hiện tượng bề mặt đá bong ra hoặc vỡ thành mảng, để lại những chỗ lõm, tróc trên mặt đá. Khác với một vết nứt mảnh, spalling là sự mất đi cả một lớp vật liệu, thường thấy ở mép, góc hoặc trên mặt phẳng tiếp xúc thời tiết. Nó là dấu hiệu đá đang xuống cấp về kết cấu bề mặt chứ không chỉ là vấn đề thẩm mỹ.

Nguyên nhân phổ biến là nước. Khi nước thấm vào đá xốp rồi gặp chu kỳ đóng băng và tan (ở xứ lạnh) hoặc mang theo muối khoáng kết tinh bên trong, lực giãn nở sinh ra sẽ đẩy bung lớp bề mặt. Ứng suất do giãn nở nhiệt, hoặc do thi công sai (lưng đá đọng nước, không có khe co giãn) cũng góp phần. Vì thế spalling hay xảy ra với đá xốp đặt ngoài trời, ở thành hồ, bậc thềm, mặt tiền chân tường nơi ẩm dồn.

Để phòng, gốc rễ là kiểm soát độ ẩm và chọn đá phù hợp môi trường: dùng đá đặc, độ hút nước thấp cho ngoài trời và khu ẩm, chống thấm đầy đủ, làm dốc thoát nước và chống thấm nền trước khi ốp. Với khách hàng, thấy đá bắt đầu bong tróc là tín hiệu cần tìm và xử lý nguồn nước/muối ngay, vì để lâu mảng bong sẽ lan rộng; vá bề mặt chỉ là giải pháp tạm nếu chưa chặn được nguyên nhân ẩm.