Kỹ thuật & thông số
Còn gọi: bong tróc · tróc mặt đá
Định nghĩa
Bề mặt đá bong ra hoặc vỡ thành mảng, do chu kỳ đóng băng-tan, do ẩm muối hoặc do ứng suất; hay gặp ở đá xốp ngoài trời.
Spalling là khi bề mặt đá bong ra hoặc vỡ thành mảng, để lại những chỗ lõm và tróc trên mặt đá. Khác một vết nứt mảnh, spalling là mất hẳn cả một lớp vật liệu. Nó thường xuất hiện ở mép, ở góc, hoặc trên mặt phẳng phơi ra thời tiết. Đây là dấu hiệu đá đang xuống cấp về kết cấu bề mặt, không chỉ là chuyện thẩm mỹ.
Thủ phạm phổ biến là nước. Nước thấm vào đá xốp rồi gặp chu kỳ đóng băng và tan ở xứ lạnh, hoặc mang theo muối khoáng kết tinh ngay bên trong; lực giãn nở sinh ra sẽ đẩy bung lớp bề mặt. Ứng suất do giãn nở nhiệt, hay do thi công sai như lưng đá đọng nước, không có khe co giãn, cũng góp phần. Vì thế spalling hay xảy ra với đá xốp đặt ngoài trời, ở thành hồ, bậc thềm, mặt tiền chân tường nơi ẩm dồn.
Phòng spalling là chuyện kiểm soát độ ẩm và chọn đá đúng môi trường: dùng đá đặc, độ hút nước thấp cho ngoài trời và khu ẩm, chống thấm đầy đủ, làm dốc thoát nước và chống thấm nền trước khi ốp. Nếu đá đã bắt đầu bong tróc, bạn hãy tìm và chặn nguồn nước hay muối ngay, vì để lâu mảng bong sẽ lan rộng. Vá bề mặt chỉ là giải pháp tạm khi chưa chặn được nguyên nhân ẩm.
Thuật ngữ chỉ hữu ích khi soi được vào một phiến đá thật. Bạn gửi bản vẽ hoặc ảnh không gian, chúng tôi nói rõ loại đá nào hợp, khổ tấm bao nhiêu, bề mặt nào nên chọn. Cần xem tận nơi thì hẹn giờ: điểm xem mẫu mở T2–T7, 8h–17h30.