Thermal expansion (giãn nở nhiệt)

Giãn nở nhiệt là mức độ đá nở ra khi nóng lên và co lại khi nguội đi. Mọi vật liệu xây dựng đều có đặc tính này, được mô tả bằng hệ số giãn nở nhiệt, cho biết một đơn vị chiều dài thay đổi bao nhiêu trên mỗi độ thay đổi nhiệt độ. Dù với đá, lượng giãn nở trên một viên nhỏ là rất bé, nhưng cộng dồn trên một diện lát lớn và qua biên độ nhiệt ngày đêm hay mùa, tổng chuyển vị trở nên đáng kể.

Hệ quả là nếu đá bị lắp 'khít chặt' không có chỗ để giãn nở, lực sinh ra khi nóng lên sẽ dồn ứng suất vào các tấm và mạch ghép, gây phồng, bong, nứt hoặc vênh mép. Đây chính là lý do kỹ thuật của khe co giãn: chừa các khe chèn vật liệu đàn hồi để đá 'thở', hấp thụ chuyển vị mà không phá hoại nhau. Diện lát càng rộng, càng phơi nắng (ngoài trời, sân thượng, mặt tiền) thì giãn nở nhiệt càng phải được tính kỹ.

Với công trình, hiểu giãn nở nhiệt giải thích vì sao không nên cắt đá sát rạt và phải bố trí khe co giãn đúng vị trí, cũng như vì sao mặt tiền đá phải dùng hệ neo cho phép tấm dịch chuyển thay vì dán cứng. Với khách hàng, đây là cơ sở để chấp nhận các khe co giãn trên mặt sàn hay tường lớn, vốn đôi khi bị tưởng là 'lỗi thẩm mỹ', trong khi thực chất chúng là chi tiết bắt buộc để đá ngoài trời và diện lớn không tự phá vỡ theo thời gian.