
Hand-chiselled
Bề mặt đục nhát tay do mũi đục ăn nghiêng vào mặt đá và hớt bật từng vảy, để lại các mặt vỡ nhỏ chênh nhau 3-10 mm với cạnh sắc riêng. Vì mỗi nhát là một tay người, bề mặt đục nhát tay không lặp lại giữa hai tấm và đổ bóng rất mạnh khi có nắng chiếu chéo.
Thuộc nhóm va đập cơ học
Khác với băm nhám là đập dày và đều, đục thô là hớt: mũi đục ăn vào mặt đá theo góc nghiêng và bật ra từng vảy. Mỗi vảy để lại một mặt vỡ nhỏ với cạnh sắc riêng, chỗ sâu chỗ nông, chỗ vảy to chỗ vảy nhỏ. Nhìn tổng thể là một bề mặt gồ ghề có nhịp — thô hơn băm nhám nhiều, và quan trọng là không lặp: hai tấm cạnh nhau sẽ khác nhau, đúng như đá bị bàn tay tác động chứ không phải đá qua máy. Vì mỗi vảy vỡ là một mặt phẳng nhỏ nghiêng theo hướng khác nhau, bề mặt này đổ bóng rất mạnh và bắt nắng chéo cực tốt. Đó là kiểu hoàn thiện dành cho ngoài trời và cho những chỗ bạn muốn đá ra đúng chất đá: tường rào, chân đế nhà, mảng tường vườn, mặt tiền khối lớn, bồn cây, tường bao bể. Đặt trong nhà thì chỉ nên là một mảng nhấn thô có chủ ý, chứ không phải phủ cả phòng. Về đá: granite, basalt, quartzite và đá vôi loại rắn cho kết quả tốt nhất, vì vảy bung ra sạch và cạnh vỡ giữ được nét. Đá vôi mềm hay travertine xốp thì mũi đục không hớt được một vảy gọn mà làm sập cả một cụm hạt, mặt ra lỗ lởm chởm chứ không đẹp. Marble hạt thô cũng nên cân nhắc — dễ ra vết vỡ lớn ngoài dự tính. Hai điều thực tế cần nhớ. Một, đây là bề mặt sắc, nên nó thuộc về mặt đứng: đừng dùng ở nơi tay chạm nhiều, chỗ trẻ con chơi, chỗ người ta đi chân trần, và đừng làm mặt bậc thang — nếu muốn chất thô ở thang thì để ở cổ bậc, còn mặt bậc chọn băm nhám hoặc khò lửa. Trong nhóm sân vườn cũng vậy: đúng chỗ của nó là tường rào, chân đế, bồn cây, tường bao bể, không phải sàn đi lại quanh bể. Hai, đục thô ăn vào đá khá nhiều nên phải bắt đầu từ tấm dày, và mép tấm phải xử lý riêng để mạch ghép không hiện ra một đường thẳng vô lý giữa hai mảng đá rất thô.
Dòng đá liên quan: Đá Travertine → · Đá Marble → · Đá Granite → · Đá Quartzite → · Đá Limestone →
Yêu cầu thông tinVết đục hớt từng vảy, mỗi tấm một kiểu, thô mà chắc
Cạnh vảy vỡ sắc và chênh cốt lớn nên đi lại rất dễ vấp. Muốn chất thô ở cầu thang thì để đục nhát tay ở cổ bậc, còn mặt bậc dùng băm nhám hoặc khò lửa.
Nên dùng ở
Nên tránh ở
Đá phù hợp
Đá nên tránh
Đục thô gồ ghề là bản làm mạnh tay hơn, vảy lớn và sâu hơn, nhịp cũng dữ hơn. Tách thô không đục mà tách theo thớ đá nên mặt vỡ tự nhiên và ít dấu dụng cụ hơn. Băm nhám hạt to đập đều và không lộ từng nhát nên lát sàn được, còn đục nhát tay thì chỉ thuộc về mặt đứng.
Có, cạnh vảy vỡ khá sắc, nhất là trên granite và basalt. Vì vậy nó thuộc về mặt đứng ngoài tầm với: tường rào, chân đế nhà, mặt tiền tầng cao. Chỗ nào người hay cọ vào như hành lang hẹp, tường sát lối đi, khu trẻ con chơi thì hoặc chọn bề mặt khác, hoặc yêu cầu xưởng mài nhẹ đầu vảy.
Bí quyết là đục lấn qua mép chứ không dừng lại cách mép vài phân, và làm mép tấm theo kiểu vỡ tự nhiên thay vì cắt vuông sắc. Khi đó hai tấm cạnh nhau đọc thành một khối đá liền, không hiện ra một đường thẳng vô lý giữa hai mảng rất thô. Nhớ ghi rõ yêu cầu này trong đơn đặt hàng.
Làm được, có đầu đục chạy chương trình và giá rẻ hơn khá nhiều. Nhưng máy đi theo bước lặp nên sau vài mét tường bạn sẽ bắt được nhịp, còn cái quý của đục tay chính là không tấm nào giống tấm nào. Với mảng nhỏ hoặc tường thấp trong tầm mắt thì nên trả tiền cho tay người.
Chiếu từ dưới lên hoặc hắt dọc theo mặt tường, đặt đèn cách tường khoảng 20-40 cm. Vì mỗi vảy vỡ là một mặt nghiêng riêng, ánh sáng đi sát mặt đá sẽ tạo ra hàng nghìn bóng đổ nhỏ và bề mặt sống hẳn lên vào buổi tối. Đèn rọi thẳng từ xa làm mặt đá bẹt như ảnh chụp.