Bề mặt nét vẽ tay
Hand-drawn Line Carved (irregular incision)
Bề mặt nét vẽ tay là kiểu khắc rãnh dọc cố tình làm không đều: nét nghiêng, nét lượn, chiều rộng và độ sâu mỗi nét một khác, chỗ chen sát chỗ thưa hẳn ra. Nhờ vậy mặt đá không bao giờ đọc ra là hoa văn máy, mà giống một mảng vẽ chì phóng lớn trên nền đá.
Thuộc nhóm cắt rãnh & tiện gân
Cái làm nên bề mặt này là sự không đều có chủ ý. Các nét đều chạy theo một chiều, nhưng nét thì hơi nghiêng, nét thì lượn, chiều rộng và độ sâu mỗi nét một khác, chỗ vài nét chen nhau chỗ lại thưa hẳn ra. Nhờ vậy nó không bao giờ đọc ra máy làm — nhìn gần giống một mảng vẽ chì hơn là một mảng đá gia công. Vì nét sâu nông khác nhau nên bóng cũng đậm nhạt khác nhau, mảng tường có độ lay rất tự nhiên dưới đèn. Đây là bề mặt càng lớn càng đẹp: một tấm nhỏ nhìn hơi rối, nhưng cả một vách cao mấy mét thì các nét gộp lại thành chất liệu. Đổi lại, vì nét không theo quy luật nào nên đây cũng là bề mặt khó hình dung nhất từ một mẫu 20x20 — muốn chốt thì phải xem một tấm lớn hoặc ảnh cả phiến, đừng chốt bằng mẫu nhỏ. Chỗ dùng: vách nhấn ở sảnh, tường sau quầy, vách thang, mảng đá phòng trưng bày, hộp cột — nói chung là chỗ người ta ngắm chứ không chạm nhiều. Không dùng cho mặt bàn và mặt bếp; lối đi hẹp cũng nên tránh vì áo cọ vào nét khắc lâu ngày sẽ xơ. Ngoài trời dùng được với đá đặc, nhưng nhớ rằng nét khắc là chỗ nước và bụi tụ. Đá đặc, hạt đều là điều kiện: basalt, granite, quartzite, marble đặc. Đá nhiều lỗ hoặc phân lớp yếu thì nét sẽ vỡ mép, mất cái sắc của nét. Đá tối màu cho hiệu ứng mạnh nhất vì nét khắc lộ ruột đá sáng hơn bề mặt; đá trắng thì nhìn nhẹ nhàng, gần như vẽ chì thật. Vệ sinh bằng chổi lông hoặc hút bụi theo chiều nét, tránh chà ngang bằng miếng nhám.
Dòng đá liên quan: Đá Marble → · Đá Granite → · Đá Quartzite →
Yêu cầu thông tinNét khắc dọc run tay, đậm nhạt khác nhau, không nét nào giống nét nào
Thông số & cách dùng
- Độ nổi
- 1-3 mm, cố ý không đều — nét sâu nhất gấp hai đến ba lần nét nông nhất, nên bóng cũng đậm nhạt khác nhau
- Độ dày tấm tối thiểu
- 20 mm trong nhà; 30 mm nếu ốp mặt tiền hoặc tấm khổ lớn
- Chống trượt
- Không áp dụng — bề mặt ốp mặt đứng, không phải giải pháp chống trượt
- Bảo trì
- Quét bằng chổi lông mềm hoặc đầu hút bụi có chổi, kéo theo chiều nét; tuyệt đối không chà ngang bằng miếng nhám vì mép nét là chỗ mỏng nhất và sẽ bạc trắng. Vách sảnh nên hút bụi định kỳ ba đến sáu tháng một lần, vì nét sâu tới 3 mm chính là chỗ bụi tụ.
Nét khắc chạy một chiều và cách nhau thưa nên không tạo được lưới bám chân. Đưa xuống sàn ướt còn nguy hiểm hơn mặt phẳng, vì bàn chân trượt xuôi theo lòng nét thay vì bị chặn lại.
Nên dùng ở
- Vách nhấn ở sảnh chính
- Tường sau quầy lễ tân và quầy bar
- Vách buồng thang, mảng tường cao trần
- Hộp cột trong nhà
- Mảng đá phòng trưng bày, showroom
- Vách phân khu không gian mở
Nên tránh ở
- Mặt bàn, mặt bếp, mặt bệ nằm ngang
- Sàn đi lại và bậc thang
- Hành lang hẹp — áo cọ vào nét khắc lâu ngày xơ mép
- Tường sát bồn rửa hoặc khu nấu nhiều dầu mỡ
Đá phù hợp
- Basalt — đá đặc, hạt cực đều, nét sắc và bền nhất
- Granite đặc, quartzite
- Marble đặc hạt đều
- Đá tối màu nói chung — nét khắc lộ ruột sáng hơn nền, tương phản mạnh nhất
Đá nên tránh
- Travertine chưa trám và đá vôi nhiều lỗ (nét vỡ mép ngay tại lỗ rỗng)
- Đá phân lớp yếu như một số loại slate (nét bong theo lớp)
- Marble nhiều mạch canxit mềm (nét chạy qua mạch lõm sâu bất thường)
Dễ nhầm với
Vệt mưa cũng là nét dọc không đều nhưng nông hơn nhiều và mảnh như sợi tóc, hiệu ứng nằm ở ánh sáng chứ không ở đường nét đọc được. Vạch xước một chiều chỉ là vết chải nông và đồng đều. Khắc vạch chéo thì nét đều tay, chạy chéo có quy luật rõ, nhìn ra ngay là hoa văn máy.
Khám phá thêm
Câu hỏi thường gặp về bề mặt nét vẽ tay
Bề mặt nét vẽ tay có phải tấm nào cũng khác tấm nào không?
Tuỳ cách xưởng chạy. Nhiều nơi dùng một file khắc duy nhất lặp cho mọi tấm, ốp liền mấy tấm là thấy nhịp lặp ngay. Muốn thật sự ngẫu nhiên thì phải yêu cầu xưởng làm nhiều file khác nhau, hoặc xoay và đảo file giữa các tấm. Hãy hỏi rõ điều này trước khi đặt hàng.
Chốt bề mặt nét vẽ tay bằng mẫu 20x20 cm được không?
Không nên. Vì nét không theo quy luật nào, một ô mẫu nhỏ chỉ bắt được vài nét và nhìn khá rối, trong khi cả vách cao vài mét thì các nét gộp lại mới thành chất liệu. Hãy yêu cầu xem một tấm nguyên khổ hoặc ảnh chụp cả phiến dưới đèn rọi xiên trước khi duyệt.
Bề mặt nét vẽ tay ốp ngoài trời có bền không?
Dùng được nếu chọn đá đặc như basalt, granite hoặc quartzite. Nhưng nét khắc chính là chỗ nước và bụi tụ lại, nên phải đặt nét thẳng đứng để nước thoát xuôi và tính đường thoát ở chân mảng. Tránh marble hay đá vôi vì mưa axit ăn mòn mép nét, chỉ vài năm là nét bạc dần.
Nét vẽ tay hợp đá sáng màu hay tối màu hơn?
Đá tối màu cho hiệu ứng mạnh nhất: nét khắc lộ ruột đá sáng hơn bề mặt nên từng nét hiện lên như vệt phấn trên bảng đen. Đá trắng và kem thì nhẹ nhàng, gần đúng cảm giác vẽ chì thật, hợp phòng ngủ hoặc spa. Cùng một file khắc, hai loại đá cho hai không khí khác hẳn.