Đá basalt (bazan): đá núi lửa đen đặc, và ba điều cần biết trước khi lát sân
Basalt, quen gọi là đá bazan, là loại đá núi lửa phổ biến nhất trên Trái Đất: nó chiếm hơn 90% lượng đá núi lửa. Người ta chọn nó cho sân vườn vì màu xám đen trầm, bề mặt nhám tự nhiên và cảm giác chắc nặng dưới chân. Nhưng bazan có ba điều ít được nói lúc bán: nó đổi màu theo thời gian ở khí hậu ẩm, không phải tấm nào mang tên bazan cũng ổn định như nhau, và màu đen của nó hút nắng rất mạnh.
Basalt là gì
Basalt là đá macma phun trào, hạt mịn, hình thành khi dung nham giàu magie và sắt, độ nhớt thấp, nguội nhanh trên bề mặt. Hàm lượng silica của nó nằm trong khoảng 45 đến 52%. Khoáng vật chính là plagiocla và pyroxen, có thể có thêm olivin.
Bazan thường có màu xám đậm tới đen, do các khoáng pyroxen sẫm màu. Nó nặng hơn granite: khối lượng riêng trung bình khoảng 2,9 g/cm³ so với khoảng 2,7 g/cm³.
- Lỗ rỗng trong bazan hình thành khi khí hoà tan trong dung nham thoát ra lúc dung nham trào lên, rồi dung nham đông cứng trước khi khí kịp thoát hết. Vì vậy có loại bazan đặc và có loại đầy lỗ.
- Bazan dạng cột, thường sáu cạnh, hình thành do co ngót khi một lớp dung nham dày nguội đi.
Điều thứ nhất: bazan ngả nâu ở khí hậu ẩm
Bazan giàu sắt. Ở khí hậu ẩm, bề mặt bị phong hoá tích tụ oxit và hydroxit sắt, nhuộm đá thành màu nâu tới đỏ gỉ. So với granite, bazan phong hoá khá nhanh.
Với sân vườn ở Việt Nam, điều này có nghĩa là màu đen lúc mới lát không giữ nguyên mãi. Đá sẽ ấm màu dần, và mức độ tuỳ loại đá cùng lượng nước mà nó hứng. Người thích vẻ đá cũ sẽ coi đó là ưu điểm; người muốn giữ màu đen thuần nên biết trước.
Điều thứ hai: không phải tấm nào mang tên bazan cũng là bazan
Tài liệu kỹ thuật của hãng vật liệu ARDEX ghi nhận một hiện tượng trên thị trường: nhiều loại đá được bán với tên bluestone hoặc basalt thực ra không phải bazan, và đã được ghi nhận là bất ổn cả với ẩm lẫn với nhiệt. Bất ổn ở đây nghĩa là tấm đá có thể cong, vênh góc sau khi dán.
- Hỏi nhà cung cấp tên mỏ và vùng khai thác, không chỉ tên thương mại.
- Với tấm mỏng khổ lớn, thử trước khi dán: đặt mẫu lên khăn ẩm qua đêm và đặt mẫu ra nắng, xem có cong hay vênh góc không.
- Chọn hệ keo theo kết quả thử, không theo thói quen.
Điều thứ ba: màu đen hút nắng
ARDEX cũng ghi nhận có những tấm ốp lát biến dạng rõ khi bị nắng chiếu trực tiếp, và tấm tối màu nặng hơn vì nóng lên rất nhanh. Với bất ổn do nhiệt, loại keo ít nước không giải quyết được; cần keo bám chắc và chịu được chuyển động lặp lại.
Ngoài chuyện kỹ thuật còn chuyện dùng: sân bazan đen dưới nắng trưa rất nóng khi đi chân trần. Với mép hồ bơi và sân chơi, nên cân nhắc tông xám nhạt hơn hoặc bố trí bóng râm.
Dùng bazan ở đâu
- Lát sân, lối đi, bậc thềm với bề mặt nhám: đây là chỗ bazan được dùng nhiều nhất. Từ xưa bazan dạng cột đã được dùng làm đá lát đường.
- Xây khối, kè, móng: bazan được dùng làm khối xây và trong nền móng.
- Tượng và chi tiết điêu khắc.
- Trong nhà: sàn và tường tông tối, với lưu ý bề mặt tối màu lộ rõ bụi, cặn nước và vết xước mảnh.
- Chọn loại đặc cho chỗ đọng nước và chỗ cần dễ lau. Loại nhiều lỗ rỗng giữ bẩn và rêu trong các lỗ.
Bazan là lựa chọn tốt cho sân vườn khi bạn chọn nó với đủ thông tin: biết nó sẽ ấm màu dần, biết tấm mình mua đúng là bazan và đã thử với nước và nắng, và biết mặt đá đen sẽ nóng tới đâu giữa trưa. Ba điều đó không làm bazan kém đi. Chúng chỉ giúp bạn không ngạc nhiên sau hai mùa mưa.
Câu hỏi cùng chủ đề
Đọc thêm trong cẩm nang
- Đá kim sa: giá bao nhiêu, có mấy màu, tự nhiên hay nhân tạo, có bền không
- Đá đen rừng (Black Forest): là đá gì, giá bao nhiêu, dùng ở đâu thì hợp
- Đá agate (mã não): viên đá bán quý ghép thành tấm, và ba câu phải hỏi trước khi đặt
- Đá sandstone (sa thạch): đá của những hạt cát, và vì sao chất gắn kết quyết định độ bền
Sản phẩm
Đá Basalt tại Rochelle
Tư vấn riêng theo dự án
Tư vấn theo đúng công trình của bạn
Bài viết nói được cái chung, còn tải tường, độ ẩm, ánh sáng và ngân sách thì mỗi công trình một khác. Bạn để lại số điện thoại, đội kỹ thuật Rochelle tư vấn loại đá, cách làm và báo giá theo công trình, gửi kèm mẫu đá thật nếu bạn cần.
