Kỹ thuật & thông số
Còn gọi: đường chạy dao · lộ trình mũi dao · đường dao CNC · toolpath · tool path
Định nghĩa
Lộ trình mà mũi dao CNC sẽ đi theo trong khi gia công, tính sẵn từ bản vẽ số: chạy đến đâu, sâu bao nhiêu, nhanh chậm thế nào. Cùng một hình nhưng đường chạy dao tính khéo hay vụng quyết định vết cắt sạch hay mẻ, nhanh hay chậm, và mũi dao bền hay gãy.
Ví dụ: Cùng một lỗ khoét, đường chạy dao tính cho dao vào từ từ và lượn nhiều vòng nông cho mép sạch, thay vì bổ thẳng một nhát dễ mẻ góc đá.
Máy CNC không tự biết phải làm gì; nó làm theo một lộ trình đã được tính sẵn cho mũi dao — đó là đường chạy dao. Từ bản vẽ số của chi tiết, phần mềm dựng ra một chuỗi đường đi: mũi dao bắt đầu ở đâu, chạy theo nét nào, ăn sâu xuống bao nhiêu mỗi lượt, đi nhanh hay chậm ở khúc nào, lúc nào nhấc lên di chuyển không cắt. Toàn bộ chuỗi chỉ dẫn đó là toolpath. Hiểu nôm na: bản vẽ cho biết 'cần ra hình gì', còn đường chạy dao cho biết 'mũi dao sẽ đi thế nào để ra hình đó'.
Cùng một hình có thể có nhiều cách chạy dao, và cách chọn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng lẫn an toàn cho đá. Trên đá giòn, người lập trình thường cho dao ăn nhiều lượt nông thay vì bổ một nhát sâu, vì ăn tham dễ làm mẻ mép và quá tải mũi dao; cho dao vào và ra khỏi đường cắt một cách lượn dần thay vì cắm thẳng để góc không bị sứt; tính tốc độ vừa với độ cứng đá để khỏi sinh nhiệt hay rung. Đường chạy vụng — tham sâu, đổi hướng gắt, dao tì một chỗ — để lại mép mẻ, vết gợn, thậm chí nứt đá hoặc gãy mũi giữa chừng.
Với chủ nhà và KTS, không cần lập trình, chỉ cần hiểu vì sao hai xưởng cùng máy CNC mà ra kết quả khác nhau: phần lớn nằm ở tay người tính đường chạy dao và hiểu tính nết từng loại đá, chứ không chỉ ở cái máy. Đây cũng là lý do cần file số chuẩn và mẫu đo chính xác (digital templating) làm đầu vào — đường chạy dao chỉ tốt khi dữ liệu hình đầu vào đúng. Khi nghiệm thu chi tiết CNC, soi mép cắt và góc trong: sạch, đều, không gợn vòng là đường chạy dao tính khéo và dao còn sắc.
Máy gia công điều khiển số tự động cắt, khoét, tạo mép và khắc đá chính xác cao theo bản vẽ kỹ thuật số.
Máy CNC gia công đá có 5 trục chuyển động, cho phép đầu cắt/mài nghiêng và xoay trong không gian. Nhờ vậy làm được hình 3D phức tạp như mép vát ghép, cạnh cong, lavabo nguyên khối khoét lòng — những thứ máy 3 trục chỉ chạy lên-xuống không làm nổi.
Công nghệ cắt đá bằng tia nước áp suất cực cao trộn hạt mài; cắt hình tự do, khảm hoa văn và đường cong chính xác.
Bố trí sắp xếp các chi tiết cần cắt lên tấm đá sao cho tận dụng tối đa và canh vân/màu hợp lý — giảm hao hụt và bảo đảm vân đẹp đúng vị trí.
Cách đo hiện trường bằng thiết bị laser, ghi lại kích thước và hình dạng thật của vị trí lắp đá thành file số. File này đưa thẳng vào CNC để cắt, thay cho việc cắt bìa/ván làm khuôn mẫu thủ công. Sai số nhỏ hơn và ít bước chép tay hơn.
Bản vẽ chi tiết lập từ thiết kế, thể hiện kích thước thực từng tấm, vị trí mạch, sơ đồ ghép vân, lỗ khoét và đánh số tấm để cắt/lắp.
Cần tư vấn loại đá phù hợp cho dự án của bạn?