Hướng dẫn chọn đá lát sàn theo từng không gian: phòng khách, bếp, phòng tắm, ngoài trời, kèm mẹo chọn loại đá và bề mặt phù hợp.
Đi tìm đá lát sàn cho nhà mình, bạn dễ rơi vào cảnh: mẫu nào nhìn cũng đẹp, nhưng về nhà mới phát hiện loại trơn quá ở phòng tắm, loại ố vệt nước chanh ở bếp, loại thì xước sau vài tháng kéo ghế. Vấn đề thường không nằm ở viên đá xấu, mà ở chỗ đặt nhầm chỗ. Bài này nói thẳng từng không gian hợp với loại đá nào, để bạn chọn một lần cho yên.
Nguyên tắc gốc rất đơn giản: chỗ nào đi lại nhiều, dễ dính nước, dễ va chạm thì cần đá cứng và ít thấm; chỗ nào chủ yếu để nhìn cho đẹp thì có thể chiều theo vân và màu. Nắm được vài đặc tính cơ bản, bạn sẽ tự lọc được mẫu trước cả khi nhìn giá.
Hiểu nhanh các loại đá lát sàn trước khi chọn
Granite (hoa cương) là đá magma, rất cứng (Mohs khoảng 6-7), chống xước, chịu nhiệt và ít thấm. Đây gần như là lựa chọn an toàn nhất cho sàn đi lại nhiều và khu vực ngoài trời.
Marble (cẩm thạch) là đá biến chất, vân mây mềm mại, nhìn rất hợp mắt. Nhưng marble gốc canxi nên nhạy axit và mềm hơn granite, hợp nhất với sảnh, không gian ít va chạm hơn là sàn bếp tấp nập.
Travertine và limestone đều là đá trầm tích, tông kem, be, nâu ấm, đi chân thấy dễ chịu. Travertine có lỗ rỗ tự nhiên nên cần trám và chống thấm; cả hai đều nhạy axit. Quartzite thì biến chất từ sa thạch, cứng gần bằng granite (khoảng Mohs 7) nhưng vẻ ngoài giống marble, nên rất được chuộng khi muốn đẹp mà vẫn bền.
Slate (đá phiến) bề mặt nhám tự nhiên, bám chân tốt; basalt (đá núi lửa) xám đen, cứng và rất bền ngoài trời. Onyx thì là chuyện khác hẳn: nó bán trong, xuyên sáng khi gắn đèn sau, nên người ta dùng làm vách trang trí chứ không phải để lát sàn đi lại.
Nếu muốn xem tận mắt từng chất đá, bạn có thể duyệt qua đá tấm tự nhiên trước khi quyết.
Sàn phòng khách và sảnh: chọn vẻ đẹp nhưng đừng quên độ bền
Phòng khách và sảnh là nơi đập vào mắt đầu tiên, nên đây là chỗ đáng để chiều theo vân đẹp. Marble với vân mây như Calacatta Borghini hay Statuario cho cảm giác rộng và sáng, rất hợp làm điểm nhấn ở sảnh.
Có điều, sảnh cũng là nơi giày dép mang cát từ ngoài vào, nên bề mặt cần cân nhắc. Mặt mờ (honed) lì hơn, đỡ trơn và đỡ lộ xước theo thời gian, hợp cho sàn hơn mặt bóng vốn phản chiếu đẹp nhưng lộ mọi vết. Nếu nhà có người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ, ưu tiên mặt mờ là quyết định khôn ngoan.
Muốn vẻ marble mà cần bền hơn cho khu vực qua lại liên tục, quartzite là phương án thay thế đáng tin. Nhìn na ná marble nhưng cứng hơn nhiều, ít phải nâng niu.
Sàn bếp và phòng tắm: nơi cần lì đòn nhất
Bếp là chiến trường thật sự: nước, dầu mỡ, nước chanh, giấm, đồ nặng rơi xuống. Ở đây granite tỏa sáng vì cứng, chịu nhiệt và bền với axit hơn nhóm đá canxi. Quartzite cũng là lựa chọn tốt nếu bạn thích vẻ sáng hơn màu granite truyền thống.
Nhóm đá canxi như marble, travertine, limestone vẫn dùng cho sàn bếp được, nhưng phải xác định trước là chúng nhạy axit: một giọt nước chanh để lâu có thể để lại vết mờ. Nếu bạn mê tông kem ấm của travertine, hãy chấp nhận chăm hơn một chút, hoặc đẩy nó ra khu vực ít rủi ro.
Phòng tắm thì chữ quan trọng nhất là chống trượt. Mặt bóng đẹp nhưng gặp nước dễ trơn, nên với sàn ướt hãy nghiêng về mặt mờ hoặc da beo (leather) hơi sần. Slate với bề mặt nhám tự nhiên cũng là phương án bám chân tốt cho khu vực này. Riêng chuyện chọn đá cho mặt bếp, có một bài riêng đi sâu hơn để bạn tham khảo.
Sân, hiên và lối đi ngoài trời: ưu tiên đá chịu thời tiết
Ngoài trời thì nắng mưa và nhiệt độ thay đổi liên tục, nên độ bền quan trọng hơn vân đẹp. Granite và basalt là hai cái tên đứng đầu vì cứng, ít thấm và không ngại thời tiết. Bề mặt nên chọn loại nhám hoặc da beo để khi mưa không biến lối đi thành sân trượt.
Travertine cũng được dùng nhiều cho hiên và mặt tiền nhờ tông ấm tự nhiên, nhưng nhớ là nó xốp nên cần trám lỗ và chống thấm kỹ trước khi ra ngoài trời. Làm tốt khâu này thì travertine ngoài hiên trông rất có hồn. Nếu tò mò loại đá này, có bài giải thích travertine là gì để bạn đọc thêm.
Câu hỏi thường gặp
Đá lát sàn loại nào ít phải bảo dưỡng nhất?
Granite và quartzite là nhóm nhẹ công chăm sóc nhất nhờ cứng và ít thấm. Nhóm đá canxi như marble, travertine, limestone đẹp nhưng cần chống thấm định kỳ và tránh axit. Bạn có thể xem thêm cách bảo dưỡng đá marble và travertine để chăm cho đúng.
Nên chọn mặt bóng hay mặt mờ cho sàn?
Cho sàn và bậc thang, mặt mờ (honed) thường hợp lý hơn vì lì, đỡ trơn và đỡ lộ xước. Mặt bóng (polished) lộ vân đẹp nhất nhưng dễ thấy vết và trơn hơn khi gặp nước, nên để dành cho khu vực khô và ít đi lại.
Đá lát sàn giá bao nhiêu một mét vuông?
Giá phụ thuộc vào loại đá, độ hiếm của vân, độ dày tấm, cách hoàn thiện bề mặt và diện tích thi công, nên không có một con số chung. Cách nhanh nhất là gửi không gian và mong muốn của bạn để được tư vấn và báo giá sát thực tế.
Tóm lại, chọn đá lát sàn không phải là tìm viên đẹp nhất, mà là ghép đúng loại đá với đúng không gian: granite và quartzite cho nơi tấp nập, marble cho chỗ để ngắm, travertine cho hiên ấm, và luôn nhớ chọn bề mặt phù hợp với độ ẩm. Nếu vẫn phân vân, bạn cứ đặt mẫu đá miễn phí về xem tận tay, hoặc liên hệ để được tư vấn theo đúng căn nhà của bạn.
Những điểm chính
- Granite là đá magma rất cứng (Mohs khoảng 6-7), chống xước, chịu nhiệt và ít thấm, gần như là lựa chọn an toàn nhất cho sàn đi lại nhiều và khu vực ngoài trời.
- Marble là đá biến chất gốc canxi nên nhạy axit và mềm hơn granite, hợp với sảnh và không gian ít va chạm hơn là sàn bếp tấp nập.
- Quartzite biến chất từ sa thạch, cứng gần bằng granite (khoảng Mohs 7) nhưng vẻ ngoài giống marble, nên hợp khi muốn đẹp như marble mà vẫn bền.
- Travertine và limestone đều là đá trầm tích nhạy axit; riêng travertine có lỗ rỗ tự nhiên nên cần trám và chống thấm kỹ trước khi dùng ngoài trời.
- Onyx bán trong và xuyên sáng khi gắn đèn phía sau, nên dùng làm vách trang trí chứ không phải để lát sàn đi lại.
- Cho sàn và bậc thang, mặt mờ (honed) hợp lý hơn mặt bóng vì lì, đỡ trơn và đỡ lộ xước, đặc biệt với phòng tắm và nhà có người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ.
Đội ngũ biên tập Rochelle
Editorial team — Rochelle Stone · Đội ngũ biên tập, 10+ năm kinh nghiệm thi công và phân phối đá tự nhiên cao cấp tại Việt Nam
Đội ngũ biên tập Rochelle gồm các chuyên gia đá tự nhiên, kiến trúc sư và thợ gia công với hơn 10 năm kinh nghiệm tư vấn, chế tác và lắp đặt đá marble, travertine, onyx, granite cho công trình cao cấp tại Việt Nam. Nội dung được biên soạn từ kinh nghiệm thực tế tại xưởng và công trình.
