Khắc chìm (engraving)

Khắc chìm là làm nét lõm xuống thân đá. Phù điêu gọt bỏ nền cho hình trồi lên, còn ở đây thợ đưa mũi cào chạy thẳng theo đường nét, cào một rãnh nông ngay chỗ cần chữ hay hoa văn. Nét nằm chìm dưới mặt phẳng. Có thể khắc bằng mũi kim cương cầm tay hoặc gắn máy, bằng CNC chạy mũi theo file số, hoặc phun cát (sandblast) qua khuôn chắn để phần hở bị thổi lõm. Tay người cho nét có hồn, máy cho nét đều răm rắp.

Cái được lớn nhất của khắc chìm là độ bền. Nét nằm dưới bề mặt nên không bị cọ mòn, không bong tróc như chữ kim loại dán hay sơn quét lên. Vì thế bia mộ, bảng tên công trình, dòng chữ kỷ niệm gần như luôn khắc chìm chứ không dán. Độ sâu và bề rộng nét quyết định chữ đọc rõ và bền tới đâu: nét quá nông dễ mờ theo thời gian và mưa nắng, nét đủ sâu thì đọc được rất lâu. Đáy rãnh có thể để thô cho ăn sáng tối tương phản, nhồi thêm màu, hoặc thếp vàng cho nổi chữ.

Chọn khắc chìm khi bạn cần chữ và hoa văn bền, phẳng, tinh: biển hiệu, số nhà, dòng chữ trên mặt đá, hoa văn mảnh. Khi nghiệm thu, soi nét xem có đều sâu không, chân nét sạch hay bị mẻ răng cưa. Với chữ, kiểm chính tả và dấu tiếng Việt thật kỹ, vì khắc rồi thì sửa rất khó, gần như phải làm lại cả tấm. Đá hạt thô hay nhiều vân yếu khắc nét mảnh dễ mẻ chân nét; đá mịn chắc cho nét sắc gọn hơn. Khắc chìm cho nét phẳng, muốn khối nổi và bóng đổ thì phải dùng phù điêu (relief carving).