Máy đo độ bóng (gloss meter)

Mắt người đánh giá độ bóng rất giỏi so sánh hai tấm cạnh nhau, nhưng kém ở chỗ nhớ con số và phán cho công bằng giữa hàng trăm tấm. Máy đo độ bóng giải đúng chỗ yếu đó. Nó là hộp cầm tay, áp xuống mặt đá là chiếu ra một tia sáng đập vào mặt ở một góc cố định, rồi một mắt cảm biến đo xem bao nhiêu phần ánh sáng dội thẳng lại. Mặt càng bóng phản chiếu càng nhiều, máy báo chỉ số càng cao, tính theo đơn vị GU (gloss unit). Một con số thay cho lời 'tấm này bóng hơn tấm kia một chút'.

Giá trị thật của máy nằm ở các dự án lớn và việc nghiệm thu. Khi lát hay ốp hàng trăm mét vuông đá, mắt thường không bắt được sai khác bóng nhẹ giữa lô đá mài hôm nay và lô mài hôm qua — nhưng khi lên tường có ánh đèn quét ngang, một tấm hơi mờ sẽ lộ ra như vệt tối. Đo bằng máy cho phép chốt một ngưỡng: lấy tấm mẫu đã duyệt làm chuẩn, rồi đo các tấm khác, tấm nào lệch quá ngưỡng cho phép thì trả lại mài cho đạt. Đây là công cụ biến 'độ bóng' từ chuyện cảm tính thành điều kiện nghiệm thu ghi được trên giấy.

Với chủ nhà và KTS, máy đo độ bóng hữu ích nhất khi muốn đảm bảo cả mặt sàn hay mảng ốp đồng đều, không loang chỗ bóng chỗ mờ. Cần hiểu đúng giới hạn: máy chỉ đo độ phản quang tại điểm áp vào, không thay được mắt nhìn vết xước, vệt loang hay vân đá — vẫn phải soi đèn nghiêng kiểm bằng mắt song song. Mặt bóng gương (polished) sẽ cho chỉ số cao, mặt lì mờ (honed) cho chỉ số thấp; cùng một loại finish thì mới so sánh con số với nhau được, đừng đem bóng so với mờ.