Bỏ qua, tới nội dung chính

Cặn nước cứng và cặn xà phòng trên đá: thứ tẩy cặn nhanh nhất cũng là thứ làm hỏng mặt đá nhanh nhất

Bởi Rochelle Stone

Cặn trắng quanh chân vòi nước là thứ ai cũng muốn xử lý trong năm phút, bằng chai tẩy cặn canxi mua ở siêu thị. Vấn đề là cặn nước cứng là muối khoáng, thứ tan trong axit, và đá hoa, đá vôi, travertine cũng tan trong axit. Chai tẩy cặn không phân biệt được hai thứ đó. Hiệp hội Đá Tự nhiên viết gọn: sản phẩm chứa chanh, giấm hay axit khác có thể làm mờ hoặc ăn mòn đá gốc canxi. Bài này chỉ cách lấy cặn ra mà không lấy luôn lớp bóng của đá.

Phân biệt cho đúng trước khi xử lý

Bốn thứ dưới đây đều cho một mảng trắng mờ trên mặt đá, nhưng chỉ hai thứ đầu là cặn. Sờ tay và nhìn nghiêng là phân biệt được:

  • Vòng trắng, mảng trắng sần nhẹ khi sờ, nằm ở chỗ nước hay đọng rồi khô: cặn nước cứng. Hiệp hội Đá Tự nhiên mô tả vết và vòng nước là phần tích tụ của nước cứng trên bề mặt.
  • Lớp màng mờ, hơi nhờn, phủ đều trên vách và sàn khu tắm: cặn xà phòng.
  • Mảng mờ đục, sờ vẫn nhẵn, nhìn nghiêng thấy mất bóng: không phải cặn mà là vết ăn mòn do axit. Ở đây không có gì bám trên mặt đá để tẩy; thứ bị mất là chính lớp bóng.
  • Lớp bột trắng mịn, lau đi vài hôm lại nổi lên, kể cả ở chỗ không có nước bắn vào: hoa muối, đi từ trong đá và nền ra chứ không phải từ nước đọng trên mặt.

Nguyên nhân gốc

  • Nước cứng chứa khoáng hoà tan. Nước bay hơi, khoáng ở lại. Mỗi lần nước đọng rồi khô là thêm một lớp mỏng, lâu ngày thành vòng trắng nhìn thấy được.
  • Xà phòng kết hợp với khoáng trong nước tạo thành lớp cặn bám lên vách và sàn khu tắm.
  • Những chỗ nước đọng lâu và khô chậm là nơi cặn dày nhất: quanh chân vòi, mép chậu, đáy bình hoa, chân vách kính, góc sàn tắm.
  • Phần lớn hư hại ở các vị trí này không do cặn gây ra mà do cách tẩy cặn. Tài liệu kỹ thuật của hãng ARDEX liệt kê các thành phần axit thường có trong chất tẩy rửa gia dụng: axit photphoric, axit axetic tức giấm, axit citric, axit lactic.

Loại đá nào hay dính nhất

  • Đá gốc canxi mặt bóng, như đá hoa, đá vôi, travertine, onyx: cặn bám như mọi loại đá, nhưng rủi ro lớn nhất là bị chất tẩy có axit làm mờ.
  • Đá tối màu mặt bóng: cặn trắng lộ rõ nhất.
  • Mặt bàn lavabo, vách và sàn buồng tắm, mép hồ bơi, bệ cửa sổ đặt chậu cây.

Bạn tự xử lý được tới đâu

  • Vòng nước và cặn mỏng: Hiệp hội Đá Tự nhiên hướng dẫn chà bằng bùi nhùi thép loại mịn nhất, cỡ 0000, ở trạng thái khô. Đúng cỡ này, vì loại thô hơn sẽ làm xước.
  • Cặn xà phòng: dùng chất tẩy cặn xà phòng loại không có axit, hoặc dung dịch amoniac pha với nước theo tỉ lệ khoảng nửa cốc amoniac cho gần bốn lít nước.
  • Đừng lạm dụng amoniac. Hiệp hội ghi rõ dùng thường xuyên hoặc dùng quá nhiều có thể làm mờ dần bề mặt của một số loại đá.
  • Không dùng chất tẩy cặn canxi, nước tẩy bồn cầu, chất tẩy rỉ. Ngoài tính axit, hiệp hội cảnh báo nhiều chất tẩy rỉ và nước tẩy bồn cầu chứa axit flohydric, thứ tấn công được cả granite và quartzite.
  • Không dùng bột và kem tẩy có hạt mài: có thể làm xước một số loại đá.
  • Không trộn amoniac với chất tẩy trắng. Hỗn hợp sinh khí độc.

Khi nào phải gọi thợ

  • Cặn dày nhiều năm, bám cứng: thợ phục chế mài nhẹ lấy lớp cặn rồi đánh bóng lại bề mặt.
  • Mặt đá đã mờ vì chất tẩy có axit: đánh bóng lại. Với vết ăn mòn không tự xử lý được, hiệp hội khuyên liên hệ nơi bán đá hoặc thợ phục chế chuyên nghiệp.
  • Vết xước sâu do dùng dụng cụ thô: hiệp hội nêu rõ vết xước sâu và vết mẻ nên do người có chuyên môn sửa và đánh bóng lại.

Khi nào thì không cứu được

  • Mặt bóng đã bị axit ăn mòn không lau lại được như cũ. Chỉ đánh bóng lại mới lấy lại được, và với mảng lớn thì là việc của thợ.
  • Trên mặt mài mờ và mặt nhám, cặn bám sâu vào các chỗ lõm nhỏ, khó lấy sạch hoàn toàn bằng cách chà tay.
  • Cặn sẽ quay lại chừng nào nước còn đọng. Tẩy là xử lý kết quả; nguồn là thói quen để nước tự khô trên mặt đá.

Phòng từ lúc thi công

  • Gạt nước sau mỗi lần tắm. Hiệp hội Đá Tự nhiên nêu cây gạt nước là cách giảm cặn xà phòng ở khu tắm.
  • Lau khô quanh chân vòi và mép chậu sau khi dùng. Mười giây mỗi ngày thay cho một buổi tẩy cặn mỗi tháng.
  • Lót khay dưới bình hoa, chậu cây, chai lọ trên mặt đá.
  • Lau rửa định kỳ bằng chất tẩy trung tính, xà phòng dành cho đá hoặc nước rửa chén dịu nhẹ pha nước ấm, rồi tráng kỹ và lau khô. Dùng quá nhiều xà phòng cũng để lại màng và vệt.
  • Hiểu đúng về chất chống thấm: nó ngấm vào trong đá để làm chậm việc thấm, còn cặn thì bám trên mặt. Phủ chống thấm không thay được việc lau khô.

Điều kiện Việt Nam làm nặng thêm thế nào

Ở những nơi dùng nước giếng khoan hoặc nước có nhiều khoáng, cặn bám nhanh hơn hẳn và thường kèm màu vàng của sắt. Khí hậu nóng làm nước trên mặt đá bay hơi nhanh, để lại khoáng sau mỗi lần dùng. Và trên kệ hàng, các chai tẩy cặn canxi, tẩy bồn cầu được quảng cáo là dùng cho mọi bề mặt nhà tắm, trong khi phần lớn có tính axit. Với phòng tắm ốp đá hoa hay travertine, đó chính là nguồn hư hại hay gặp nhất.

Cặn nằm trên mặt đá, nên cách xử lý đúng là cơ học và nhẹ tay: gạt nước, lau khô, bùi nhùi thép cỡ mịn nhất. Mọi thứ hứa làm tan cặn trong vài phút đều làm việc đó bằng axit, và axit thì không dừng lại ở lớp cặn.

Tư vấn riêng theo dự án

Tư vấn theo đúng công trình của bạn

Bài viết nói được cái chung, còn tải tường, độ ẩm, ánh sáng và ngân sách thì mỗi công trình một khác. Bạn để lại số điện thoại, đội kỹ thuật Rochelle tư vấn loại đá, cách làm và báo giá theo công trình, gửi kèm mẫu đá thật nếu bạn cần.

Hoặc gọi 086 719 19 00 · nhắn Zalo · T2–T7, 8h–17h30