Bỏ qua, tới nội dung chính

Vết cà phê, trà, mực và sơn trên đá: mỗi loại vết một chất tẩy, dùng nhầm là hỏng thêm

Bởi Rochelle Stone

Đá bị dây bẩn, phản xạ thường là vớ lấy chai tẩy mạnh nhất trong nhà. Với đá, cách đó hay phản tác dụng, vì mỗi loại vết cần một chất khác nhau và có chất tẩy được vết này lại làm hỏng mặt đá kia. Hiệp hội Đá Tự nhiên chia vết bẩn thành từng nhóm theo nguồn gốc và nêu chất tẩy cho từng nhóm. Bài này gom ba nhóm hay gặp trong nhà mà chưa có bài riêng: vết hữu cơ như cà phê và trà, vết mực, và vết sơn.

Phân biệt cho đúng trước khi xử lý

Việc đầu tiên là biết mình đang gặp loại vết nào. Màu vết và thứ gây ra nó thường đủ để phân loại:

  • Vết nâu ngả hồng từ cà phê, trà, trái cây, thức ăn, thuốc lá, giấy, lá cây, nước tiểu, phân chim: vết hữu cơ. Hiệp hội Đá Tự nhiên ghi nhận loại vết này có thể tự nhạt đi sau khi nguồn bẩn được lấy khỏi mặt đá.
  • Vết mực từ bút bi, bút dạ, mực in: nhóm riêng, và chất tẩy phụ thuộc màu đá, không phụ thuộc màu mực.
  • Vết sơn nước, sơn acrylic: thường không thấm màu vào đá, chỉ bám trên mặt.
  • Vết sơn dầu, dầu lanh, matit, keo trám: để lại vết dầu trong đá. Nhóm này phải xử lý như vết gốc dầu.
  • Mảng mờ đục, sờ nhẵn, ở đúng chỗ ly nước cam hay ly rượu từng đặt: không phải vết bẩn mà là vết ăn mòn do axit. Có loại đá chỉ bị ăn mòn, có loại vừa bị ăn mòn vừa bị ố, nên một chỗ có thể mang cả hai.

Nguyên nhân gốc

  • Đá có lỗ rỗng, và chất lỏng có màu đi vào đó. Cà phê, trà, nước trái cây để lại chất màu hữu cơ trong lớp đá sát bề mặt.
  • Thời gian quyết định độ sâu. Vết vừa đổ còn nằm trên mặt đá, thấm bằng giấy là gần hết. Vết để qua đêm đã vào trong.
  • Đồ uống có tính axit gây hai việc cùng lúc trên đá gốc canxi: để lại màu và ăn mòn lớp bóng. Vì vậy tẩy hết màu rồi vẫn có thể còn một đốm mờ.
  • Lau qua lại làm vết rộng ra. Hiệp hội khuyên thấm chứ không lau, vì lau là kéo chất bẩn ra một diện lớn hơn.

Loại đá nào hay dính nhất

  • Đá sáng màu và hút nước nhiều: đá vôi, travertine, sa thạch, nhiều loại đá hoa.
  • Đá gốc canxi mặt bóng: ngoài vết màu còn dễ bị đồ uống có axit làm mờ.
  • Vị trí hay gặp: mặt bàn ăn, bàn trà, quầy bar, mặt bếp cạnh máy pha cà phê, bàn làm việc, sàn và mặt bàn trong lúc nhà đang sơn sửa.

Bạn tự xử lý được tới đâu

  • Vừa đổ: thấm ngay bằng giấy hoặc khăn khô, sau đó rửa chỗ đó bằng nước với xà phòng dịu nhẹ, tráng vài lần rồi lau khô.
  • Vết hữu cơ trong nhà: dùng nước oxy già 12%, loại dùng để tẩy tóc, thêm vài giọt amoniac. Ngoài trời, sau khi bỏ nguồn bẩn, nắng và mưa thường tự làm vết nhạt đi.
  • Vết hữu cơ đã thấm sâu: làm bột đắp bằng một loại bột hút trộn với nước oxy già 12%, phết dày 6 đến 12 mm, phủ ni lông, để 24 đến 48 giờ.
  • Vết mực trên đá sáng màu: chất tẩy trắng hoặc nước oxy già. Vết mực trên đá tối màu: dung môi pha sơn hoặc axeton. Lý do tách đôi là chất tẩy trắng có thể làm bạc màu đá tối.
  • Vết sơn ít: lau bằng dung môi pha sơn, hoặc cạo nhẹ bằng lưỡi dao lam.
  • Không trộn chất tẩy trắng với amoniac, và thử mọi hoá chất ở một chỗ khuất trước.

Khi nào phải gọi thợ

  • Sơn phủ diện rộng: cần chất tẩy sơn thương mại dạng lỏng đặc. Các chất này thường chứa xút, có thể ăn mòn mặt đá, nên sau khi tẩy có thể phải đánh bóng lại. Hiệp hội dặn rửa thật kỹ bằng nước sạch, đeo găng cao su và kính bảo hộ, làm ở nơi thông thoáng, và chỉ dùng dụng cụ cạo bằng gỗ hoặc nhựa.
  • Vết đã tẩy hết màu nhưng còn mảng mờ: đó là phần ăn mòn, cần đánh bóng lại bằng bột đánh bóng hoặc nhờ thợ phục chế.
  • Vết trên tấm đá đắt tiền, hoặc không rõ là vết gì: nên hỏi thợ phục chế trước khi thử hoá chất.

Khi nào thì không cứu được

  • Hiệp hội Đá Tự nhiên nói rõ có những vết có thể không bao giờ lấy ra hết hoàn toàn, và vết khó có thể cần tới năm lần đắp bột.
  • Phần ăn mòn do axit không tẩy được bằng bất cứ chất tẩy nào, vì ở đó không còn gì để tẩy. Chỉ đánh bóng lại mới lấy lại mặt bóng.
  • Không dùng axit và dụng cụ đốt lửa để tẩy sơn trên đá. Hiệp hội nêu rõ đây là hai thứ phải tránh.
  • Chất tẩy sơn có thể tự để lại vết ăn mòn. Tẩy sơn diện rộng trên mặt đá bóng gần như luôn đi kèm việc đánh bóng lại.

Phòng từ lúc thi công

  • Dùng lót ly, nhất là với đồ uống có cồn và nước trái cây họ cam chanh. Đây là điều đầu tiên trong danh sách nên làm của Hiệp hội Đá Tự nhiên.
  • Thấm ngay khi đổ, rồi rửa bằng nước và xà phòng dịu nhẹ.
  • Che phủ kín mặt đá trước khi sơn sửa nhà. Vết sơn dầu và keo trám rơi lên đá là loại khó xử lý hơn nhiều so với công che chắn.
  • Phủ chất chống thấm thẩm thấu cho mặt bàn ăn, quầy bar bằng đá sáng màu. Nó làm đá khó ố hơn chứ không làm đá hết ố, và không ngăn được axit ăn mòn mặt bóng.
  • Với bàn ăn, bàn trà dùng hằng ngày, cân nhắc bề mặt mài mờ: vết ăn mòn nhẹ khó thấy hơn trên mặt mờ so với mặt bóng gương.

Điều kiện Việt Nam làm nặng thêm thế nào

Thói quen uống trà, cà phê nhiều lần trong ngày và đặt ly thẳng lên mặt bàn làm bàn trà, bàn ăn bằng đá sáng màu là nơi dính vết hữu cơ thường xuyên nhất. Nước chanh, nước cam, rượu vang, nước mắm pha chanh thì vừa có màu vừa có axit. Và trong giai đoạn hoàn thiện nhà, mặt đá thường được lắp trước khi sơn dặm, nên vết sơn và keo trám rơi lên đá là chuyện rất hay gặp nếu không che phủ.

Nhớ ba cặp là đủ dùng: vết hữu cơ đi với nước oxy già, vết mực trên đá sáng đi với chất tẩy trắng còn trên đá tối đi với axeton, vết sơn dầu đi theo cách xử lý vết dầu. Và trước mọi cặp đó là một động tác chung: thấm, đừng lau.

Tư vấn riêng theo dự án

Tư vấn theo đúng công trình của bạn

Bài viết nói được cái chung, còn tải tường, độ ẩm, ánh sáng và ngân sách thì mỗi công trình một khác. Bạn để lại số điện thoại, đội kỹ thuật Rochelle tư vấn loại đá, cách làm và báo giá theo công trình, gửi kèm mẫu đá thật nếu bạn cần.

Hoặc gọi 086 719 19 00 · nhắn Zalo · T2–T7, 8h–17h30