Bỏ qua, tới nội dung chính

Rêu, tảo và mốc đen trên đá: tẩy thì dễ, giữ cho không mọc lại mới là việc chính

Bởi Rochelle Stone

Rêu và mốc là thứ dễ tẩy nhất trong các vết bẩn trên đá, và cũng là thứ quay lại nhanh nhất. Lý do đơn giản: chúng không phải vết bẩn mà là sinh vật sống, và chừng nào chỗ đó còn nước và còn thiếu nắng gió thì chúng còn mọc. Tài liệu của hãng vật liệu ARDEX tóm điều kiện cho mốc đen bằng ba chữ: bẩn, tối, và kém thông gió. Bài này chỉ cách tẩy cho đúng và an toàn, rồi dành phần lớn cho việc quan trọng hơn: làm cho chỗ đó hết là nơi rêu mốc muốn sống.

Phân biệt cho đúng trước khi xử lý

Không phải mảng sẫm màu nào trên đá cũng là rêu mốc. Năm thứ dưới đây hay bị gọi chung một tên:

  • Lớp xanh hoặc xanh đen, trơn khi ướt, trên sân, lối đi, bậc thềm ngoài trời: tảo và rêu. Mọc mạnh ở mặt khuất nắng, dưới tán cây, chỗ đọng nước.
  • Đốm đen lốm đốm ở mạch, ở đường trám quanh chậu, góc sàn tắm: mốc. Mạch gốc xi măng xốp và giữ ẩm, nên mốc bám vào mạch trước khi bám vào đá.
  • Mảng xám, xanh xám hoặc vàng cam bám rất chặt trên đá ngoài trời lâu năm: địa y. Hiệp hội Đá Tự nhiên xếp chung tảo, mốc, địa y, rêu và nấm vào nhóm vết sinh học.
  • Vệt đen chảy dọc theo đường nước trên mặt tiền, dưới bệ cửa: bụi bẩn bám theo nước mưa, thường kèm sinh vật mọc trên lớp bẩn đó.
  • Mảng sẫm màu không có gì bám trên mặt, sờ nhẵn, nhạt dần khi khô: đá đang ngậm ẩm, không phải mốc. Chà rửa không có tác dụng, phải tìm nguồn nước.

Nguyên nhân gốc

  • Nước đọng: mọi sinh vật này đều cần ẩm thường xuyên. Mặt đá không có độ dốc, khe thoát nước tắc, chỗ nước điều hoà nhỏ giọt là nơi chúng mọc đầu tiên.
  • Thiếu nắng và thiếu gió: ARDEX ghi nhận mốc đen mọc trên bề mặt mạch ở nơi bề mặt bẩn, khu vực tối và thông gió kém.
  • Bề mặt xốp và nhám giữ ẩm lâu hơn: mạch xi măng, đá mặt băm, mặt khò, đá hút nước nhiều.
  • Chất bẩn hữu cơ làm thức ăn: lá cây mục, đất, cặn xà phòng. Mặt đá sạch thì khó mọc hơn hẳn mặt đá bẩn.

Loại đá nào hay dính nhất

  • Đá hút nước nhiều và sáng màu, như đá vôi, travertine, sa thạch: giữ ẩm lâu, và mảng xanh đen lộ rõ trên nền sáng.
  • Bề mặt nhám dùng cho ngoài trời: nhám để chống trơn, nhưng cũng là chỗ rêu bám tốt hơn mặt nhẵn.
  • Mạch và đường trám ở khu ướt: phòng tắm kín không cửa sổ, sàn tắm thoát nước chậm.
  • Sân, lối đi phía bắc nhà và dưới tán cây; mép hồ bơi; chân tường bị nước mưa bắn lên.

Bạn tự xử lý được tới đâu

  • Ngoài trời: Hiệp hội Đá Tự nhiên hướng dẫn xả rửa bằng nước sạch và dùng dung dịch chất tẩy trắng pha loãng để loại tảo, rêu.
  • Ba lựa chọn hoá chất cho vết sinh học, theo hiệp hội: amoniac pha loãng khoảng nửa cốc cho gần bốn lít nước, hoặc chất tẩy trắng, hoặc nước oxy già. Chỉ dùng một thứ mỗi lần.
  • Không bao giờ trộn chất tẩy trắng với amoniac. Hiệp hội viết cảnh báo này bằng chữ in hoa: hỗn hợp sinh ra khí độc có thể gây chết người.
  • Dùng bàn chải lông mềm hoặc ni lông. Không dùng bàn chải sắt trên mặt bóng, không dùng bột tẩy có hạt mài.
  • Tráng thật kỹ bằng nước sạch sau khi tẩy, để hoá chất không đọng lại trong mạch.
  • Không dùng chất tẩy có axit, nước tẩy bồn cầu hay chất tẩy rỉ để tẩy rêu mốc. Axit làm mờ đá gốc canxi và phá mạch xi măng.

Khi nào phải gọi thợ

  • Địa y bám lâu năm trên đá ngoài trời: bám rất chặt, cạy mạnh dễ làm tổn thương mặt đá. Nên để thợ phục chế xử lý.
  • Mốc quay lại sau mỗi vài tuần ở một phòng tắm: vấn đề nằm ở thoát nước, thông gió hoặc thấm sau lớp ốp. Cần người kiểm tra độ dốc sàn và lớp chống thấm.
  • Mảng sẫm do đá ngậm ẩm: cần tìm nguồn nước, có thể là rò ống, thấm ngược hoặc nước đọng sau lớp ốp.

Khi nào thì không cứu được

  • Mốc đã ăn sâu vào đường trám cũ thường không tẩy ra hết. Cách xử lý dứt điểm là cắt bỏ đường trám đó và trám lại.
  • Tẩy mạch nhiều lần bằng chất tẩy trắng đậm đặc làm mạch bạc màu. ARDEX ghi rõ chất tẩy trắng đậm đặc có tác dụng lên màu mạch giống như clo trong hồ bơi.
  • Chừng nào chỗ đó còn đọng nước và thiếu thông thoáng, rêu mốc sẽ mọc lại. Không có hoá chất nào thay đổi được điều này.

Phòng từ lúc thi công

  • Cho nước một đường đi: mặt nằm ngang ngoài trời có độ dốc, khe và ga thoát nước thông, sàn tắm dốc về phễu thu.
  • Cho không khí lưu thông: quạt hút hoặc cửa sổ cho phòng tắm, mở cửa sau khi tắm. ARDEX coi vệ sinh đều đặn và có gió lưu thông cho ẩm thoát đi là giải pháp đơn giản nhất.
  • Gạt nước sàn và vách sau khi tắm.
  • Quét lá và đất khỏi sân đá. Lá mục vừa giữ ẩm vừa là thức ăn cho rêu, và lá để lâu trên đá ẩm còn để lại vết nâu.
  • Tỉa bớt tán cây che sân để nắng chiếu tới mặt đá.
  • Lau rửa định kỳ bằng chất tẩy trung tính. Mặt đá và mạch sạch thì mốc khó bắt đầu.

Điều kiện Việt Nam làm nặng thêm thế nào

Khí hậu nóng ẩm quanh năm là điều kiện gần như lý tưởng cho rêu và mốc. Mùa mưa kéo dài ở miền Nam và mùa nồm ở miền Bắc giữ mặt đá ẩm nhiều tuần liền. Nhà phố hẹp thường có phòng tắm không cửa sổ và sân sau, giếng trời ít nắng. Sân đá mặt nhám quanh nhà vườn, biệt thự thì nằm dưới tán cây. Với những chỗ này, lên lịch rửa định kỳ thực tế hơn là mong tẩy một lần rồi thôi, và rêu trên lối đi cần được coi là chuyện an toàn vì rất trơn khi ướt.

Hoá chất chỉ giải quyết phần nhìn thấy. Nước và không khí mới là phần quyết định. Trước khi mua thêm một chai tẩy mốc, hãy xem nước ở chỗ đó đi đâu sau cơn mưa hay sau khi tắm, và mất bao lâu thì mặt đá khô. Rút ngắn được thời gian đó là lấy đi thứ rêu mốc cần nhất.

Tư vấn riêng theo dự án

Tư vấn theo đúng công trình của bạn

Bài viết nói được cái chung, còn tải tường, độ ẩm, ánh sáng và ngân sách thì mỗi công trình một khác. Bạn để lại số điện thoại, đội kỹ thuật Rochelle tư vấn loại đá, cách làm và báo giá theo công trình, gửi kèm mẫu đá thật nếu bạn cần.

Hoặc gọi 086 719 19 00 · nhắn Zalo · T2–T7, 8h–17h30