Bỏ qua, tới nội dung chính

Đá phai màu dưới nắng: thứ phai trước thường là lớp nhựa trên mặt đá, không phải viên đá

Bởi Rochelle Stone

Người ta chọn đá vì tin rằng đá thì không phai. Vậy mà mặt bàn ngoài hiên sau vài mùa nắng lại bạc đi thấy rõ. Lời giải thích thường nằm ở một thứ ít ai biết là có trên mặt đá: nhựa. Nhà tư vấn sự cố đá Frederick Hueston giải thích nhiều tấm đá được nhà máy xử lý nhựa để trám lỗ rỗng và làm màu đậm lên, và chính lớp nhựa đó dễ bị tia cực tím tác động, làm mặt đá xỉn đi hoặc bạc màu. Bài này chỉ cách nhận ra đá phai vì đâu, phục hồi được tới mức nào, và hỏi gì trước khi đưa một tấm đá ra ngoài trời.

Phân biệt cho đúng trước khi xử lý

Đá nhạt màu đi có nhiều nguyên nhân, và không phải nguyên nhân nào cũng là phai. Nhìn ranh giới của vùng nhạt màu để phân biệt:

  • Vùng nhạt đúng theo vệt nắng chiếu, phần được che vẫn đậm: phai do nắng. Hueston nêu đúng dấu hiệu này: chỗ phơi nắng khác hẳn chỗ nằm trong bóng râm.
  • Màu vốn đậm, sâu nay trông phẳng và như phủ phấn: dấu hiệu lớp nhựa bề mặt đã bị tia cực tím làm hỏng.
  • Mảng mờ đục có hình vệt nước, hình đáy ly: ăn mòn do axit, không phải phai màu. Mảng này xuất hiện cả ở chỗ không có nắng.
  • Lớp bột trắng trên mặt, lau đi rồi lại nổi lên: hoa muối do nước mang muối khoáng lên mặt đá, cũng không phải phai màu.
  • Cả mặt sàn xỉn đều theo lối đi: mòn do đi lại và bụi cát, liên quan tới độ bóng chứ không phải màu.

Nguyên nhân gốc

  • Nhựa xử lý từ nhà máy: theo Hueston, một số loại đá được phủ nhựa để trám lỗ rỗng và làm màu đậm hơn, và các loại nhựa này dễ bị tia cực tím tác động, gây xỉn hoặc bạc màu. Người mua thường không biết tấm đá của mình có nhựa.
  • Bản thân đá cũng đổi màu dưới nắng, chỉ là chậm hơn. Hueston viết rằng ngay cả đá chưa qua xử lý cũng có thể phai, vì ánh nắng làm nhạt sắc tố, rõ nhất ở granite tối màu và đá vôi.
  • Vị trí quyết định mức độ: bề mặt ngoài trời, và cả bề mặt trong nhà gần cửa sổ hay giếng trời, là những chỗ dễ phai.
  • Chất làm đậm màu hết tác dụng: nhiều mặt đá được phủ chất làm đậm màu để vân nổi hơn. Chất này không bền vĩnh viễn, và khi nó hết thì đá trở về màu thật, nhạt hơn, khiến chủ nhà tưởng đá phai.

Loại đá nào hay dính nhất

  • Đá tấm đã phủ nhựa ở nhà máy: nhóm rủi ro nhất khi đưa ra nắng.
  • Granite tối màu và đá vôi: hai nhóm Hueston nêu tên khi nói về đá chưa xử lý vẫn nhạt màu dưới nắng.
  • Mặt bàn, quầy bếp ngoài trời và bậu cửa sổ hướng nắng: nằm ngang, hứng nắng nhiều giờ mỗi ngày.

Bạn tự xử lý được tới đâu

  • Xác nhận đúng là phai do nắng: so phần phơi nắng với phần luôn bị che, ví dụ dưới chậu cây, dưới chân bàn ghế. Ranh giới rõ theo vật che là bằng chứng.
  • Rửa sạch trước khi kết luận. Bụi bẩn, cặn và rêu mốc làm đá trông bạc hơn thực tế. Rửa bằng nước và chất tẩy trung tính, để khô hẳn rồi mới đánh giá.
  • Làm ướt một góc để xem màu. Nếu ướt lên mà màu đậm trở lại như cũ thì chất làm đậm màu có thể giúp được. Nếu ướt vẫn bạc thì hư hại nằm ở lớp nhựa.
  • Che nắng cho phần chưa phai: mái hiên, rèm, dù. Việc này không sửa được phần đã phai nhưng giữ được phần còn lại.

Khi nào phải gọi thợ

  • Mài hoặc đánh bóng lại: lấy đi một lớp mỏng trên mặt để lộ phần đá bên dưới còn màu. Hueston lưu ý ngay rằng hư hại nhựa do tia cực tím có thể giới hạn kết quả.
  • Chất làm đậm màu dạng thẩm thấu: ngấm vào lỗ rỗng và làm sắc độ sâu hơn. Theo Hueston, loại này hợp nhất với mặt mài mờ, và không bền vĩnh viễn nên phải phủ lại.
  • Chất chống thấm loại cho đá thở được: có thể giúp kết quả phục hồi giữ lâu hơn ở ngoài trời, nhưng không chặn được việc phai do tia cực tím.

Khi nào thì không cứu được

  • Hueston viết thẳng: không có sản phẩm hay quy trình nào chặn được hoàn toàn tác động của tia cực tím. Phục hồi xong mà đá vẫn nằm dưới nắng thì nó sẽ phai tiếp.
  • Lớp nhựa đã hỏng sâu: mài và đánh bóng có thể chỉ cải thiện được một phần.
  • Chất làm đậm màu ở ngoài trời không phải việc làm một lần. Hueston nói nên báo trước cho chủ nhà rằng có thể phải phủ lại hằng năm.
  • Chênh màu giữa phần phơi nắng và phần được che: không làm phần đã phai đậm lại bằng đúng phần chưa phai được, chỉ kéo gần lại.

Phòng từ lúc thi công

  • Hỏi trước khi mua: tấm đá này có phủ nhựa ở nhà máy không. Nếu có và hạng mục nằm ngoài trời, hãy hỏi loại đá khác hoặc tấm chưa xử lý nhựa.
  • Với hạng mục ngoài trời: ưu tiên đá mà nhà cung cấp chỉ ra được công trình ngoài trời đã dùng nhiều năm, thay vì tin vào tên gọi.
  • Cân nhắc mặt mài mờ, mặt khò hoặc mặt băm cho ngoài trời: thay đổi nhẹ về màu trên các mặt này khó nhận ra hơn trên mặt bóng gương.
  • Thiết kế bóng râm cho mặt đá nằm ngang ngoài trời: mái che cho quầy bếp ngoài hiên vừa bảo vệ đá vừa dễ dùng hơn.
  • Không để chậu cây, thảm, đồ trang trí nằm yên một chỗ nhiều năm trên mặt đá phơi nắng: khi dời đi sẽ để lại một hình đậm màu đúng bằng đáy vật.

Điều kiện Việt Nam làm nặng thêm thế nào

Nắng nhiệt đới làm chuyện này diễn ra nhanh hơn. Số giờ nắng nhiều và cường độ cao quanh năm ở miền Trung và miền Nam, cùng xu hướng làm quầy bếp, bàn đá ngoài sân thượng và ban công, đưa nhiều tấm đá vốn dành cho trong nhà ra chỗ nắng gắt. Mặt tiền và bậu cửa hướng tây là vị trí phai rõ nhất. Người bán ít khi nói tấm đá có phủ nhựa hay không, nên câu hỏi này người mua phải tự đặt ra.

Đá không phai theo cách vải hay sơn phai, nhưng những thứ con người phủ lên đá thì có. Trước khi đưa một tấm đá ra nắng, hãy hỏi nó đã được xử lý gì ở nhà máy. Còn nếu đá đã bạc màu, hãy đặt kỳ vọng cho đúng: lấy lại được một phần, phải làm lại định kỳ, và bóng râm vẫn là cách bảo vệ chắc nhất.

Tư vấn riêng theo dự án

Tư vấn theo đúng công trình của bạn

Bài viết nói được cái chung, còn tải tường, độ ẩm, ánh sáng và ngân sách thì mỗi công trình một khác. Bạn để lại số điện thoại, đội kỹ thuật Rochelle tư vấn loại đá, cách làm và báo giá theo công trình, gửi kèm mẫu đá thật nếu bạn cần.

Hoặc gọi 086 719 19 00 · nhắn Zalo · T2–T7, 8h–17h30