Đá lệch màu giữa các tấm: năm lý do khác nhau, và miếng mẫu nhỏ là lý do hay gặp nhất
Bạn chọn đá qua một miếng mẫu cỡ bàn tay, và ba tuần sau đứng trước một mảng tường mà tấm này ngả vàng, tấm kia ngả xám. Phần lớn trường hợp, không ai giao sai hàng cả. Hãng khai thác đá Polycor viết một câu đáng dán lên tường mọi phòng mẫu: trong tự nhiên không có thứ gọi là một miếng mẫu chuẩn duy nhất. Bài này tách năm lý do làm đá lệch màu, chỉ ra lý do nào tự hết, lý do nào ở lại mãi, và cách duyệt mẫu để chuyện này được nói rõ trước khi đặt hàng chứ không phải sau khi lát xong.
Phân biệt cho đúng trước khi xử lý
Năm kiểu lệch màu dưới đây nhìn qua thì giống nhau, nhưng chỉ cần để ý hình dạng và thời điểm xuất hiện là tách ra được:
- Lệch theo từng tấm, ranh giới đúng theo mạch, có từ lúc mở kiện: dải màu tự nhiên của đá. Polycor mô tả dải này là sự biến thiên tự nhiên về màu, sắc độ, vân và bề mặt, và nó có ngay trong một tấm lẫn giữa các khối đá khác nhau.
- Đá giao về nhìn khác hẳn miếng mẫu đã xem: mẫu không đại diện. Mẫu giới thiệu cho thấy vẻ đẹp của một loại đá, nhưng không thể hiện được toàn bộ dải biến thiên trong một khối đá.
- Mảng sẫm loang lổ, không theo ranh tấm, xuất hiện sau khi lát: đá đang ngậm ẩm từ keo và nền. Hãng keo ARDEX coi một tấm là có vấn đề khi vết sẫm không biến mất sau vài tuần.
- Vệt sẫm thành sọc song song đều nhau trên đá sáng màu: hình lớp keo răng cưa in lên. ARDEX ghi nhận nước đọng trong khoang rỗng dưới tấm có thể để lại vệt hình răng cưa vĩnh viễn.
- Phần đá gần cửa sổ, ngoài hiên nhạt hơn phần trong bóng râm, ranh giới theo vệt nắng: nắng làm đổi màu. Dấu hiệu nhận biết là chỗ phơi nắng khác hẳn chỗ được che.
Nguyên nhân gốc
- Đá là vật liệu khai thác, không phải vật liệu sản xuất. Mỗi khối đá lấy từ một vị trí khác trong mỏ, và Polycor nêu rõ rằng ngay các phần khác nhau của cùng một tấm cũng có thể khác nhau đáng kể về sắc độ, mật độ vân và hoa văn.
- Mức biến thiên rất khác nhau giữa các loại đá, trải từ granite khá đồng đều tới đá hoa biến thiên mạnh. Chọn loại đá cũng là chọn luôn mức lệch màu phải chấp nhận.
- Miếng mẫu nhỏ chỉ là một điểm trong dải màu. Người xem mẫu ngầm hiểu cả công trình sẽ giống miếng đó, và đây là gốc của phần lớn tranh cãi.
- Nước làm đổi màu đá. ARDEX giải thích nước, từ nền hoặc từ không khí, tác động lên màu sắc của nhiều loại đá tự nhiên, và nước trong keo dán thông thường có thể gây ố, đổi màu.
- Thành phần trong keo cũng có thể làm đổi bề mặt đá. ARDEX mô tả hiện tượng các chất trong keo xi măng thấm vào đá, làm thay đổi độ bóng hoặc làm mặt đá sần đi, và đánh giá nó khó xử lý hơn một vết đổi màu.
Loại đá nào hay dính nhất
- Đá hoa và các loại đá vân mạnh: dải màu rộng nhất, lệch giữa các tấm rõ nhất.
- Đá sáng màu, hút nước nhiều như đá vôi, travertine: dễ sẫm loang khi ngậm ẩm và dễ in vệt keo.
- Công trình mua đá nhiều đợt, hoặc mua bổ sung sau: đá đợt sau gần như chắc chắn đến từ khối đá khác.
Bạn tự xử lý được tới đâu
- Xem lệch màu có theo ranh tấm không. Theo đúng ranh tấm là dải màu tự nhiên. Loang qua ranh tấm là ẩm. Sọc đều nhau là vệt keo. Theo vệt nắng là nắng.
- Với mảng sẫm do ẩm: chờ. Giữ phòng thông thoáng, đừng phủ chống thấm vội, vì phủ lên là nhốt hơi ẩm lại trong đá. Chụp ảnh mỗi tuần để thấy vết có nhạt dần không.
- Với dải màu tự nhiên trên đá chưa lát: xếp các tấm ra sàn, đứng lùi lại nhìn, đổi chỗ cho tới khi màu chuyển êm từ tấm này sang tấm kia, rồi đánh số thứ tự trước khi lát.
- So đá giao về với mẫu ở cùng một điều kiện: cùng khô hoặc cùng ướt, cùng một loại ánh sáng. Đá ướt luôn đậm hơn đá khô, và ánh đèn vàng làm mọi loại đá ấm màu hơn.
Khi nào phải gọi thợ
- Đá đã lát mà lệch màu gắt giữa vài tấm cụ thể: thợ có thể tháo đổi chỗ các tấm đó nếu còn đá dự phòng cùng lô.
- Vệt sẫm do ẩm không hết sau nhiều tuần: cần tìm nguồn ẩm trước, có thể là nền chưa khô, rò nước hoặc thiếu chống thấm, rồi mới tính tới xử lý mặt đá.
- Bề mặt đá đổi độ bóng hoặc sần đi do keo: đây là việc của thợ phục chế, mài và đánh bóng lại.
Khi nào thì không cứu được
- Dải màu tự nhiên không sửa được, vì nó không phải là lỗi. Sau khi đã lát, cách duy nhất là tháo đổi chỗ, và chỉ làm được khi còn đá dự phòng.
- Mua thêm đá cho khớp với đá đã lát: Polycor đã nói rõ đá khác nhau giữa các khối. Đá đợt sau có thể gần giống, hiếm khi trùng.
- Vệt hình răng cưa do nước đọng dưới tấm: ARDEX ghi nhận có thể thành vĩnh viễn.
- Mảng đổi màu không biến mất sau vài tuần: ARDEX lưu ý không phải lúc nào cũng biết ngay một vết sẽ là tạm thời hay vĩnh viễn. Phải chờ mới biết, và có trường hợp nó ở lại.
Phòng từ lúc thi công
- Duyệt mẫu theo dải, không duyệt một miếng. Polycor khuyên mẫu duyệt dải màu phải thể hiện được mức biến thiên nhẹ, trung bình và mạnh của vật liệu, để người duyệt thấy trước kết quả thật.
- Đưa ảnh dải màu vào hồ sơ duyệt. Polycor nêu hai việc giúp tránh hiểu lầm: ghi rõ mức dải màu trong hồ sơ, và kèm hình ảnh dải màu vào bản duyệt để mọi bên nhìn cùng một thứ.
- Với đá tấm lớn: xem và chọn chính các tấm sẽ dùng, không chọn qua ảnh hay mẫu nhỏ.
- Đặt đủ khối lượng trong một lần, từ cùng một lô, kèm phần dự phòng cho cắt hao và sửa chữa về sau.
- Xếp thử trước khi lát, trộn đá từ nhiều kiện để dải màu rải đều thay vì dồn thành từng cụm đậm nhạt.
- Với đá nhạy ẩm và đá sáng màu: dùng hệ keo phù hợp và phủ kín lưng tấm, để không có vệt ẩm và vệt keo in lên mặt.
Điều kiện Việt Nam làm nặng thêm thế nào
Có ba thói quen ở thị trường Việt Nam làm chuyện lệch màu nặng thêm. Chốt đá qua ảnh gửi điện thoại hoặc một miếng mẫu nhỏ, trong khi màu trên màn hình không bao giờ đúng. Mua đá làm nhiều đợt theo tiến độ tiền, nên mỗi đợt một lô khác. Và lát đá khi nền còn ẩm trong mùa nồm hay mùa mưa, khiến đá sẫm loang nhiều tuần liền và chủ nhà tưởng là giao nhầm đá.
Lệch màu là chuyện của kỳ vọng nhiều hơn là chuyện của viên đá. Đá tự nhiên luôn có dải màu, và việc của người bán lẫn người mua là nhìn thấy dải đó trước khi ký. Hãy đòi xem mẫu ở cả ba mức nhạt, vừa, đậm, xem tấm thật nếu là đá tấm lớn, và đặt đủ trong một lần.
Câu hỏi cùng chủ đề
Đọc thêm trong cẩm nang
- Mạch đá chỗ đậm chỗ nhạt, ố màu: lỗi thường nằm ở nước và lớp keo bên dưới, không phải ở bao bột chà mạch
- Đá phai màu dưới nắng: thứ phai trước thường là lớp nhựa trên mặt đá, không phải viên đá
- Sàn đá trơn trượt: ba hệ đo không quy đổi được cho nhau, và Việt Nam chưa có bảng ngưỡng
- Đá bị xước hay bị ăn mòn? Hai thứ trông giống nhau, chữa khác hẳn nhau
Tư vấn riêng theo dự án
Tư vấn theo đúng công trình của bạn
Bài viết nói được cái chung, còn tải tường, độ ẩm, ánh sáng và ngân sách thì mỗi công trình một khác. Bạn để lại số điện thoại, đội kỹ thuật Rochelle tư vấn loại đá, cách làm và báo giá theo công trình, gửi kèm mẫu đá thật nếu bạn cần.